Bawal ang bastos

BAWAL ANG BASTOS

sa nasakyan kong minibus, tawag ay ejeep

ay may paskil doong sabi'y "Bawal ang Bastos"

na mga mata ko'y agad iyong nahagip

buti't bago bumaba'y nakunan kong lubos

halos ilang segundo lamang ang pagitan

bago bumaba ako'y nakapaglitrato

kundi iyon ay mawawala nang lubusan

sa aking diwa, buti't agad nakunan ko

pagkat kayganda ng nasabing panawagan

nang mapatimo iyon sa diwa ng masa

nang mapatino ang mga manyak at bastos

na ang gawain pala nila'y may parusa

"Bawal Bastos Law" ay ganap nang sinabatas

sa hubog ng babae'y bawal nang tumitig

o tsansingan sila'y isa nang pandarahas

sa nasabing batas, bastos na'y inuusig

- gregoriovbituinjr.

07.05.2024

* Ang RA 11313 o "Safe Spaces Act" ay tinatawag ding "Bawal Bastos Law"

Inadobong tulingan

INADOBONG TULINGAN

santumpok na tulingan ang aking binili

anim na piraso presyo'y sandaang piso

tatlong piraso muna'y niluto ko dini

pagdating sa bahay ay aking inadobo

wala kasing katas ng niyog at kalamyas

toyo, suka, bawang, sibuyas lang narito

at ako'y nagsaing na ng sangkilong bigas

habang inadobong tulingan na'y tinimpla

tiyak malasa kahit walang panghimagas

isinama ko pati hasang at bituka

sa pagluluto upang may maipakain

sa nariritong pusang alaga tuwina

magkasalo kami ni misis sa pagkain

anong sarap ng niluto ko, kanyang sabi

at di nakakasawa ang inulam namin

- gregoriovbituinjr.

07.04.2024

Kung tabak ang salita

KUNG TABAK ANG SALITA

kung tabak ang salita, nakasusugat ng puso

nakahihiwa ng diwa, kutis ay magdurugo

sa tabak na salita'y dama agad ang siphayo

di mo na mabatid kung tatango ka o tutungo

saan ka patutungo pag ganito'y maramdaman

marami'y di kinaya, ngayon ay nasa piitan

dinaan sa init ng ulo imbes pag-usapan

ang mga suliraning kinaharap kalaunan

huwag nating hayaang ang salita'y maging tabak

na sa ating katauhan ay nakapanyuyurak

huwag rin nating hayaang salita'y mapanghamak

ng kapwa dukha't pagagapangin tayo sa lusak

nawa'y lagi tayong mag-ingat sa pananalita

upang di tumagos iyang tabak sa puso't diwa

pag-usapan ang problema upang di maging hidwa

pagrespeto sa kapwa'y pairalin nating sadya

- gregoriovbituinjr.

07.04.2024

* litrato mula sa app game na Word Connect

Sapaw na okra

SAPAW NA OKRA

payak na pananghalian

sapaw na okra na naman

ay, mura lang kasi iyan

sangtali'y sampung piso lang

kamatis na paborito

ay nagmahal na ang presyo

bente ang tatlong piraso

higit sandaan ang kilo

kaya ngayon, okra muna

gulay itong mahalaga

mayroon nang bitamina

ay sadyang pampalusog pa

pangkontrol ng diabetes

at sa asukal na labis

panlaban din sa heart disease

pampaganda rin ng kutis

ganado akong kumain

pag ito ang uulamin

isapaw lang sa sinaing

hanggang mainin ang kanin

- gregoriovbituinjr.

07.03.2024

Pinaghalawan ng ilang datos:

* https://www.prutaslokal.com/blog/148-benepisyo-sa-kalusugan-ng-okra-lady-fingers 

* https://www.facebook.com/StJudeMCDC/posts/ang-okra-ay-kilala-sa-pagkakaroon-ng-mataas-na-bitamina-c-k-folate-at-iba-pang-m/6835509679905726/ 

* https://www.facebook.com/naturesrules/photos/a.628111037636661/1410033172777773/?type=3&locale=hi_IN 

Kayraming paskil ng gas

KAYRAMING PASKIL NG GAS

kayraming paskil ng gas sa bahay

pitong iba't iba silang tunay

talagang nag-ikot ang naglagay

kaysipag nilang maghanapbuhay

magdikit nito'y trabaho na rin

upang komunidad ay ikutin

upang masa'y di na hahanapin

kung saan tangke ng gas bibilhin

babasahin lang ang patalastas

makakaorder na sila ng gas

magigisa na'y bawang, sibuyas

makakapagluto rin ng bigas

tila namahagi ng polyeto

ang mga magkaribal na ito

sadyang ipinakalat sa tao

upang tangkilikin ang negosyo

sa init ng araw nagpapagod

upang magdikit at ipamudmod

ang negosyong itinataguyod

sapat kaya ang kanilang sahod?

- gregoriovbituinjr.

07.02.2024

Ang labandero

ANG LABANDERO

pag tambak na ang labada

gawain ko ang maglaba

damit ng anak, asawa,

damit ng buong pamilya

Perla ang gamit kong sabon

at wala nang Ajax ngayon

kaya tungkulin ko't layon

labhan ang suot kahapon

kukusutin ko ang kwelyo

ang kilikili't pundiyo

palo-palo pa'y gamit ko

nang malinisang totoo

mga suot kong pangrali

damit din ng estudyante

at ng asawang kaybuti

ay lalabhan kong maigi

ako'y isang labandero

eh, ano, lalaki ako

tulong na sa pamilya ko

lahat ng gawaing ito

nang walang tambak na damit

na suot paulit-ulit

labhan upang may magamit

sa pupuntahang malimit

- gregoriovbituinjr.

07.01.2024

Pusong uhaw, pusang uhaw

PUSONG UHAW, PUSANG UHAW

minsan, uhaw ang ating puso sa pag-ibig

hanap ang giliw upang kulungin sa bisig

sumasaya agad pag narinig ang tinig

ng sintang sa iwing puso'y nagpapapintig

habang pusa kong alaga'y uhaw sa tubig

na tubig-ulan yaong tumighaw sa bibig

matapos pakainin nang hindi mabikig

nang di magkasakit at umayos ang tindig

salamat sa pag-irog na di palulupig

sa anumang suliraning di makadaig

sa pusong naglalagablab kahit malamig

ang panahong balat nati'y nangangaligkig

minsan, sa pag-ibig, sagisag ay sigasig

sigasig ay sagisag kaya lumalawig

ang pagsasama ng dalawang umiibig

di mauuhaw ang pusong laksa sa dilig

- gregoriovbituinjr.

07.01.2024

* mapapanood ang bidyo ng pusang uhaw sa kawing na: https://www.facebook.com/reel/898819382053667 

Pahinga rin si alaga

PAHINGA RIN SI ALAGA

matapos kumain, tahimik na si Lambing

nagpapahinga ring animo'y nahihimbing

ngunit konting kilos ko siya'y nagigising

sadyang alerto, baka may dagang dumating

aba'y ganyan lang kami ng aming alaga

siya'y pahinga habang ako'y kumakatha

ng mga paksang nakaukilkil sa diwa

na sa kwaderno'y sinusulat kong may tuwa

may kwento akong isang pusa ang bayani

sa aking banghay, may insidenteng nangyari

hinoldap ay isang magandang binibini

subalit kinalmot ng pusa ang salbahe

ang binibini pala ang nag-aalaga

at nagpapakain sa palaboy na pusa

mga kuting nito'y pinapakaing sadya

kaya ang pusang ito'y bayani sa madla

titigan ang pusa't may magagawang kwento

maaari ring sila'y kinakausap mo

sa literatura'y kagiliw-giliw ito

tulad ng sikat na pabula ni Aesopo

- gregoriovbituinjr.

06.30.2024

Alalawa, lamira at pakakak

ALALAWA, LAMIRA AT PAKAKAK

madalas, sa palaisipan ko lang nalalaman

ang maraming salitang di ko halos maunawa

ang alalawa, lamira at pakakak na iyan

ay di agad natatalos niring aba kong diwa

dahil sa hilig kong magsagot ng palaisipan

ay aking nabatid ang kahulugan ng salita

na marahil mababasa natin sa panitikan

ano ba ang lamira, pakakak, at alalawa

iyang pakakak pala'y tambuli ang kahulugan

habang lamira kapag ikaw ay nanggigitata

marahil mga salitang mula sa lalawigan

tulad ng gagamba na tawag din ay alalawa

salamat sa salitang ngayon lang naunawaan

may magagamit tayong salitang bago o luma

bago sa akin subalit luma na pala iyan

na nais ding magamit sa kwento, tula't pabula

- gregoriovbituinjr.

06.30.2024

Sa unang krodword:

25 Pahalang: Gitata

Sa ikalawang krosword:

14 Pahalang: Gagamba

35 Pahalang: Tambuli

* palaisipan mula sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Hunyo 2, 2024, pahina 10

Pag-iwas sa karne

PAG-IWAS SA KARNE

nagnais akong mamuhay ng bedyetaryan noon

ngunit nang magka-pandemya'y nagka-COVID paglaon

bedyetaryan ay itigil, payo ng ninang iyon

nang lumakas ang katawan, makaiwas sa pulmon

paminsan-minsan na lang akong kumain ng karne

isda't gulay pa rin ako, nasabi sa sarili

nang minsan si misis ay longganisa ang binili

tatak: Longganisang Calumpit, ito ba'y mabuti?

sabi nga sa Koran, huwag nang kumain ng baboy

upang lumusog ang katawan at di laging kapoy

payo'y sinusunod ko ngunit minsan natataboy

upang kumain ng letson sa piging na natuloy

subalit sa pag-iisa, kamatis lang, ulam na

bawang, sibuyas, at mga talbos ay idagdag pa

sana, sa mga karne ay makaiwas talaga

at maging malakas pa rin ako, O, aking sinta

- gregoriovbituinjr.

06.29.2024

Scammer?

SCAMMER?

tatlong magkakaibang numero ang nagpadala

sa akin ng iisang mensahe lang pag nabasa

at sa aking numero, may pinadala raw pera

ngunit bakit tulad ko ang kanilang pinuntirya?

dahil ba mukhang mahina't kayang lokohin nila?

na madali lang mauto ng di nila kilala?

na ang tulad kong dukha'y baka may naipong pera

na naghahanap ng swerte sa kanilang paripa

may dalawang libo, limang daang pisong padala

na upang makuha mo, magbigay ka ng singkwenta

pesos na pinasasali ka sa kanilang bola

kahina-hinala, di ba? magpapabola ka ba?

may perang padala, then, kukunan ka ng singkwenta

ano 'yun? kunwari-kunwarian lang na nanalo ka?

pag sampu'y nauto, may limang daang piso sila

pag sandaang tao naman, limang libong piso na

pasingkwenta-singkwenta lang at sila'y tiba-tiba na

aba'y kayraming simcard pa ang ginagamit nila

kaya huwag magpauto, huwag maging biktima

sa kanilang gawaing masama upang kumita

- gregoriovbituinjr.

06.29.2024

Ninenok nga ba ang pangalan?

NINENOK NGA BA ANG PANGALAN?

nabasa ko na sa nobela ni Frederick Forsyth

na nagnenok ng pangalan ang pangunahing bida

o kontrabida sa nobelang "The Day of the Jackal"

na misyong patayin si French president Charles De Gaulle

napanood ko rin ang film na Jackal ni Bruce Willis

na mukha ng karakter dito ay pabago-bago

bise presidenteng babae ang puntirya nito

subalit napigilan siya ni Richard Gere dito

ngayon sa pahayagan, isang alkalde umano

ang nagnenok ng pangalan ng kung sinumang tao

sa "The Day of the Jackal" nagpunta ng sementeryo

ang bida, namili sa lapida ng ngalan nito

ginawa'y pekeng dokumento gamit ang pangalan

upang itago ang sariling pagkakakilanlan

upang magawa ang pinag-aatas ng sinuman

para sa layunin nilang di natin nalalaman

napapaisip lang ako sa mga nangyayari

lalo na sa isyu ng POGO at West Philippine Sea

dapat mabatid natin anong kanilang diskarte

upang bansa'y maipagtanggol sa mga salbahe

- gregoriovbituinjr.

06.29.2024

* ulat at litrato mula sa pahayagang Abante, headline at pahina 2, Hunyo 27, 2024

Ang Wikang Filipino sa palaisipan

ANG WIKANG FILIPINO SA PALAISIPAN

sa Pahalang Labimpito
Tanong: Wikang Filipino
subalit ang sagot dito'y
Tagalog, tama ba ito?

Filipino nating wika
sa Tagalog batay sadya
na isinabatas pa nga
si Quezon yaong gumawa

ang wika'y di lang Tagalog
kundi Filipino, irog
isang wikang tinaguyod
na pambansa pag nasunod

sa tanang palaisipan
wikang pang-Katagalugan
ay wika ng buong bayan
ngunit sa ngayon lang iyan

sapagkat wikang Iloko
Bisaya man at Ilonggo
Tausug, Waray, at Pampanggo
ay wika ring Filipino

darating din ang panahon
samutsaring wikang iyon
pag nasama sa leksikon
magiging wika ng nasyon

- gregoriovbituinjr.
06.29.2024

* palaisipan mula sa pahayagang Abante, Hunyo 26, 2024, p.10

Komentula sa Romualdez rice

KOMENTULA SA ROMUALDEZ RICE

bente pesos kilong bigas ba'y magigisnan?

pag nagkampanyahan na't boto'y kailangan?

binobola na naman ba ang mamamayan?

upang maboto kahit di napupusuan?

ipagpaumanhin ang aking komentula

ito'y napuna ko lang sa isang balita

propaganda ba o puro paganda lang nga?

upang apelyido'y matandaan ng madla

aba'y kay-aga nang pangangampanya ito

na ipinangako na noon ng pangulo

sa ganyan ba'y magpapabola muli tayo?

na dating pangako'y napako nang totoo?

tanong lang: maganda kayang klase ng bigas?

iyang sinasabi nilang Romualdez rice?

sangkilo'y bente pesos, o ito'y palabas?

pag nanalo, presyo'y agad sirit pataas?

masa ba sa kanila'y palilinlang muli?

para sa bigas, iboboto'y di kauri?

ah, huwag nating hayaang muling maghari

iyang dinastiya, gahaman, trapo't imbi

- gregoriovbituinjr.

06.27.2024

* litrato mula sa kawing na: https://www.facebook.com/story.php/?story_fbid=880644577425656&id=100064403663482

Pagninilay

PAGNINILAY

ano nang nangyayari't / tila walang mapala

tulog pa ang katawan / pati na yaring diwa

animo kaytindi na / ng bagyong di humupa

kaya buong lansangan / ay dumanas ng baha

may butas na ang atip / kaya panay ang tagas

tila luha ng langit / ang dito'y naghuhugas

tanaw mo ang bituin / sa kisameng may butas

habang nangangarap pa / ng lipunang parehas

kahit sa kalunsuran, / dinig mo ang kuliglig

sa paroo't paritong / sasakyang buga't butlig

habang sa kapitbahay / talak ay maririnig

nagsesermon na naman / sa asawang mahilig

kailangan ko na ring / maglaba ng labahin

upang may maisuot / sa sunod na lakarin

kung sakaling may butas / ang damit na'y tahiin

pagkunwariing bago / ang barong susuutin

- gregoriovbituinjr.

06.27.2024

Ang kuwago at ang lapira

ANG KUWAGO AT ANG LAPIRA

nagpupuyat ang kuwago sa gabi

pagsusunog ng kilay ang diskarte

ang tawag pala sa kanya'y lapira

na katugma'y panggabi ring bampira

gising naman ang kuwago pag araw

na nagsusunog din naman ng kilay

pulos pagbabasa dito at doon

hinahasa ang kanyang edukasyon

subalit magkaiba man ang tawag

silang dalawa ay magkamag-anak

pawang palaaral, matatalino

kapara'y karakas ni Tata Lino

ngunit isa't isa'y walang hamunan

na magpaligsahan ng nalalaman

imbes kompetisyon, kooperasyon

walang payabangan ang mga iyon

nabatid nilang sa kapitalismo

pataasan ng ere yaong tao

kumpetisyon kung sino ang magaling

kaya may trapong gahaman, balimbing,

may pang-aapi't pagsasamantala,

elitista't mapanlamang sa kapwa

pagkat nag-aral ang mga kuwago

pasya nila'y di tularan ang tao

- gregoriovbituinjr.

06.24.2024

* 35 Pahalang: Kuwago sa gabi, palaisipan mula sa pahayagang Abante, Hunyo 7, 2024, pahina 10

* lapira - uri ng kuwago (Tyto capensis) na abuhing kayumanggi ang pakpak at puti ang dibdib at mukha, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 678

Itaw-itaw

ITAW-ITAW

nabasa ko'y itaw-itaw, ano ba iyon?

nakalutang sa atmospera'y depinisyon

gaya ng planeta, bituin, konstelasyon

aba, may salita pala tayong ganoon

nakalutang ng walang mga nakakabit

na makikita natin sa ere, sa langit

oo, palutang-lutang lang, di nakasabit

subalit paano salita'y ginagamit?

anang UP Diksiyonaryong Filipino

ang itaw-itaw ay pang-uri ngang totoo

halimbawa ng gamit ay hinahanap ko

kaya sa tula'y sinubukan ko na ito:

nakalutang sa atmospera, itaw-itaw

ang mga talampad, buwan, buntala't araw

na pag gabi ko lamang sila natatanaw

ay, kayganda't tila nagkikislapang ilaw

- gregoriovbituinjr.

06.23.2024

* itaw-itaw - mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 523

* talampad - konstelasyon, mula sa aklat na Balatik: Etnoastronomiya, pahina 5

Mas ligtas daw ang tubig-gripo

MAS LIGTAS DAW ANG TUBIG-GRIPO

maniniwala ka ba sa sabi ng D.E.N.R.

mas ligtas ang tubig-gripo kaysa tubig-mineral

subalit ito'y aking nagagawa nang regular

pagkat mas mura't sa tubig-gripo'y nakatatagal

ang kalidad ng tubig, sa D.E.N.R. ay misyon

anila, di lahat ng water refilling station

kalidad ng tubig, di laging nasusuri ngayon

dapat walang kaibang amoy, lasa't kulay iyon

gayunman, hilig kong uminom ng tubig sa gripo

minsan, iniinit; minsan sa tiyan na'y diretso

lalo't maraming ginagawa't nauuhaw ako

na nais kong matighaw agad ang pagkauhaw ko

pakiramdam ko'y di naman ako nagkakasakit

di pa butas ang bulsa, ito pa'y sulit na sulit

huwag lang tubo'y kinakalawang, tiyak sasabit

ang iyong tiyan, baka wala ka nang maihirit

- gregoriovbituinjr.

06.22.2024

* ulat mula sa pahayagang Bulgar, Hunyo 15, 2024

Salin ng akda ni Hemingway

SALIN NG AKDA NI HEMINGWAY

nakita kong muli sa munti kong aklatan

akda ni Hemingway sa buhay-karagatan

ang "The Old Man and the Sea" na sinalin naman

ni Jess Santiago na kilala sa awitan

sa The Bookshop ng UP Hotel nabili ko

sa halagang sandaan at limampung piso

naglathala'y Sentro ng Wikang Filipino

binubuo ng sandaang pahina ito

buti't naisalin na ang ganitong akda

nang sa gaya ko'y maging kauna-unawa

lalo't isang Nobel Prize winner ang maykatha

na pagpupugayan mo sa kanyang nagawa

ating basahin "Ang Matanda at ang Dagat"

sinalin sa ating wika't isinaaklat

kaygaan basahin, madaling madalumat

mabuhay ang nagsalin, maraming salamat!

- gregoriovbituinjr.

06.22.2024

Balong

BALONG

sa Luneta, isa iyong balong

o fountain, tubig na pinasirit

habang may musikang tumutugtog

at napakakulay pa't marikit

saglit akong napatigil doon

upang magpahinga at magnilay

binidyuhan ang balong na iyon

na ilaw ay aliw na nagsayaw

sana doon sinta ko'y kasama

naglilibot kami't namamasyal

subalit kaylayo ng Luneta

upang isama't doon magtagal

sa balong ay napatitig ako

tubig ba'y naaksayang totoo?

- gregoriovbituinjr.

06.21.2024

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://fb.watch/sQTSEq7oHU/