Kalat ng istiker

KALAT NG ISTIKER

mga tinanggal na papel
mula sa laksang istiker
kalat matapos magpaskil
sa mga poste at pader

mga basurang tinipon
na di sa daan tinapon
kung tutuusin, repleksyon
nitong kandidato ngayon

mabuting pamamahala
ay tatak ng manggagawa
na may magandang adhika
sa kalikasan at madla

pulos papel sa halalan
kalat ng pinagdikitan
ang bag muna'y basurahan
responsable ako riyan

habang tuloy sa pagdikit
istiker ay pinapagkit
nang madla'y makitang pilit
kandidato nating giit

pag basurahan nakita
saka sa bag tanggalin na
ang natipon kong basura
ganyan, munti kong sistema

- gregoriovbituinjr.
04.26.2022

Yosibrick

YOSIBRICK

patuloy pa ring nagyo-yosibrick
laban sa mga upos at plastik
ginagawa itong matalisik
sa problema'y di patumpik-tumpik

nag-ecobrick na, nag-yosibrick pa
upos sa laot naglutangan na
dapat nang malutas ang problema
sa upos at plastik na basura

yosibrick ang isang ambag namin
masolusyonan ang suliranin
sa mga basurang likha natin
may magawa tayo ang layunin

di ako nagyoyosi, ikaw ba?
simpleng bagay laban sa basura
nagtitipon ng kalat ng iba
tulong paglutas sa upos nila

tara, tayo nama'y mag-yosibrick
gawin laban sa upos at plastik
mata nati'y di naman titirik
di man maubos, upos at plastik

- gregoriovbituinjr.
04.16.2022

Huwag magpabudol sa mandarambong

HUWAG MAGPABUDOL SA MANDARAMBONG

huwag hayaan sa kamay ng mandarambong

ang kinabukasan ng ating mga anak

pakatandaan natin kung nais isulong

ang magandang bukas ng ating mga anak

Budol-Budol Muli? aba'y maawa kayo

sa kakarampot na ayudang ibibigay

limang kilong bigas o limang daang piso

boto n'yo'y sa mandarambong pa iaalay

pera'y tanggapin ngunit iboto ang tama

para sa kaaya-ayang kinabukasan

huwag padala sa pangako ng kuhila

na paulit-ulit lamang tuwing halalan

ang pagboto sa trapo'y punong walang lilim

kahirapan ng bayan ay di nilulutas

pagboto sa mandarambong, kapara'y lagim

huwag magpabudol sa mga talipandas

tama na, sobra na ang mga trapong salot

huwag hayaan sa kamay ng mandarambong

ang bukas ng mga anak, nakakatakot

kung mabubudol muli ng mga ulupong

- gregoriovbituinjr.

04.13.2022

Mahal na tubig

MAHAL NA TUBIG

nagmamahal na ang tubig ngayon

dahil na rin sa pribatisasyon

anong ating dapat maging aksyon

upang taas ng presyo'y may tugon

nais ng ating mga pambato

sa halalan kung sila'y manalo

tanggalin sa kamay ng pribado

iyang serbisyong para sa tao

pamurahin ang presyo ng tubig

upang masa'y di naman mabikig

sa presyong sa madla'y mapanglupig

kita ng kapitalista'y liglig

kitang siksik, liglig, umaapaw

masa'y tinarakan ng balaraw

kaymahal ng tubig araw-araw

mga negosyante'y tubong lugaw

tapusin na iyang kamahalan

at paglingkuran naman ang bayan

iboto, Ka Leody de Guzman

bilang Pangulo, ating sandigan

buong line-up nila'y ipagwagi

ipanalo sila'y ating mithi

upang sistemang bulok ay hindi

na mamayagpag o manatili

- gregoriovbituinjr.

04.09.2022

Kuryenteng mahal

KURYENTENG MAHAL

presyo ng kuryente sa bansa'y talagang kaytaas

sa Asya, pangalawa'y Japan, una'y Pilipinas

paano ba natin ito agarang malulutas

yumayaman lang ang kapitalistang balasubas

masa'y kawawa sa mahal na presyo ng kuryente

anong ginawa ng gobyernong parang walang silbi

di ba nila ramdam? ang bayan na'y sinasalbahe

negosyante ng kuryente pa ang kinukunsinti

kumikita ba ang gobyerno sa kuryenteng mahal

kaya walang magawa, masa man ay umatungal

labis-labis na ang kamahalang nakasasakal

para bang dibdib ng masa'y tinarakan ng punyal

tama na, sobra na, presyo ng kuryente'y ibaba

upang di masyadong mabigatan ang maralita

kung magpapatuloy ang ganito, kawawang bansa

pagkat ang gobyerno palang ito'y walang magawa

dapat na magsilbi kang tunay, O, pamahalaan

pamurahin ang kuryenteng gamit ng sambayanan

kaming mga konsyumer dapat ninyong protektahan

price control sa kuryente'y inyong ipatupad naman

- gregoriovbituinjr.

04.08.2022

* binasa't binigkas ng makatang gala sa pagkilos sa harap ng tanggapan ng ERC (Energy Regulatory Commission)

Pagpuna

PAGPUNA

"Huwag silang magkamali, tutulaan ko sila!"

tila ba sa buhay na ito'y naging polisiya

nitong makata sa makitang sala't inhustisya

upang baguhin ng bayan ang bulok na sistema

tila tinularan si Batute sa kolum nito

noon sa diyaryo pagdating sa pangmasang isyu

pinuna nga noon ang bastos na Amerikano

pinuna rin ang sistema't tiwali sa gobyerno

di makakaligtas sa pluma ko ang mandarambong

sa kaban ng bayan, trapo, tarantado, ulupong

na pawang perwisyo sa bayan ang isinusulong

upang sila'y madakip, maparusahan, makulong

salot na kontraktwalisasyon ay di masawata

pati di wastong pagbabayad ng lakas-paggawa

patakaran sa klima, mundong sinisira, digma

pamamayagpag sa tuktok nitong trapong kuhila

pagpaslang sa kawawa't inosente'y pupunahin

pagyurak sa karapatang pantao'y bibirahin

sistemang bulok, tuso't gahaman, di sasantuhin

kalikasang winasak, pluma'y walang sisinuhin

tungkulin na ng makata sa bayang iniirog

na mga mali'y punahin at magkadurog-durog

upang hustisyang panlipunan yaong maihandog

sa masang nasa'y makitang bayan ay di lumubog

- gregoriovbituinjr.

04.07.2022

Sa Daang Maganda

SA DAANG MAGANDA

maluray-luray ako sa kaiisip sa kanya

hanggang nilakad ang mga eskinita't kalsada

nagninilay nang mapadako sa Daang Maganda

napanatag ang kalooban ko't dama'y sumaya

doon pa lang sa kalsadang ngalan ay natititik

tumigil sumandali, nagnilay nang walang imik

pakiramdam ko animo'y nabunutan ng tinik

sa lalamunan at balikat ay tinapik-tapik

ah, kaysarap ng simoy ng umagang mapayapa

ano't sa Daang Maganda, agad akong sumigla

ang aking pagkaluray kanina'y nabuong bigla

sa aking guniguni'y dumalaw ang sinta't mutya

kaya nag-selfie sa karatulang Maganda Street

na tandang nasa lansangan ako ng maririkit

panibagong pag-asa ang sa diwa'y nabibitbit

tila sa puso ko'y may kung sinong kumakalabit

- gregoriovbituinjr.

04.06.2022

Sa langit

SA LANGIT

ayokong sayangin ang panahon sa pagtunganga

kung wala namang naninilay o tinitingala

maliban kung may lumitaw na magandang diwata

o kaya'y Musa ng Panitik kaya napapatda

wala nang pumansin sa akin mula magkasakit

masalubong man ako, mata nila'y tila pikit

parang ako'y multo o tila kanilang kagalit;

sa panahong ito, magkasakit nga'y anong lupit

subalit heto, sa pagkatha'y nagpatuloy pa rin

kung may mabentang tula, may pambili ng pagkain

nagsisipag kumatha bakasakaling palarin

ang makatang pulos luha, na katha'y didibdibin

minsan, di ko na makuhang tumingala sa langit

baka mapala'y hagupit ng sigwang nagngangalit

at yaong mata ng bagyo'y didilat at pipikit

di malaman anong mangyayari sa ilang saglit

banggitin mo ang pangalan ko sa mga Bathala

habang pinarurusahan itong abang makata

dahil di ko mapuri ang pagtudla sa kawawa

na para sa kanila'y laruan lang na manika

patuloy sa pagkuyom ang matigas kong kamao

na tutol sa pagyurak sa karapatang pantao

habang nagninilay at nakatambay lang sa kanto

hinihintay ang diwang sisirit sa aking ulo

- gregoriovbituinjr.

04.05.2022

Balagtas crater

BALAGTAS CRATER

isa sa hukay o crater sa planetang Mercury

ay ipinangalan kay Balagtas, aba'y kaybuti

International Astronomical Union nagsabi

karangalan itong sa ating bansa'y nagsisilbi

may diyametrong siyamnapu't walong kilometro

katabi'y Kenko crater, mula kay Yoshida Kenko

manunulat na Hapon, at ang Dario crater dito

ay nagmula sa Nicaraguan na si Ruben Dario

ayon sa I.A.U., crater ay ipangalan dapat

sa mga artista, kompositor at manunulat

aba'y kahanga-hanga ito't nakahihikayat

na sadyang sa mga tulad ko'y nakapagmumulat

upang makata't mangangatha'y sadyang pagbutihin

ang katha't sining, ngunit apelyido ko'y Bituin

na di bagay sa crater kundi sa talang maningning

gayunman, kayganda ng kanilang mithi't layunin

ang Balagtas crater na'y isang pambansang sagisag

di lang sa manunulat kundi ang bansa'y tumanyag

lalo na sa sambayanang ang wika'y anong rilag

na walang kamatayang akda sa puso'y bumihag

- gregoriovbituinjr.

04.05.2022

* litrato mula sa fb

* salamat sa Trivia and Facts Philippines fb page

Ang kalsada kong tinatahak

ANG KALSADA KONG TINATAHAK

kalsadang nilandas ko'y bihira nilang matahak

bagamat iyon ang aking ginagapangang lusak

napagpasyahang landasin kahit na hinahamak

kahit iba'y natatawa lang, napapahalakhak

gayong magkaiba tayo ng landas na pinili

sa matinik na daan ako nagbakasakali

inayawan ang mapagpanggap at mapagkunwari

lalo't magpayaman nang sa bayan makapaghari

ang kalsada kong tinahak ay sa Katipunero

tulad ng mga makabayang rebolusyonaryo

napagpasyahang tahakin ang buhay-aktibismo

gabay ang Kartilya ng Katipunan hanggang dulo

iyan ang aking kalsadang pinili kong matahak

kapara'y madawag na gubat, pawang lubak-lubak

palitan ang bulok na sistemang dapat ibagsak

upang patagin ang landas ng ating mga anak

- gregoriovbituinjr.

04.01.2022

Takipsilim

TAKIPSILIM

muling sumapit ang takipsilim

sa muling pagtatapos ng buwan

at niyakap kong muli ang dilim

na animo'y walang katapusan

tulad din ng buhay natin ngayon

madaling araw, umaga'y landas

tanghali, hapon, at dapithapon

takipsilim, hatinggabi'y bakas

paikot-ikot lang nga ang buhay

tila gulong na pagulong-gulong

may pagkasilang at may paghimlay

may pagkabigo, may sumusulong

umunlad naman daw ang daigdig

may mayaman, may mahirap pa rin

kapitalista'y tubo ang kabig

maralita'y tuka bawat kahig

at sa pagsapit ng takipsilim

ng buhay ng bawat mamamayan

nawa'y matikman, ginhawa't lilim

panlipunang hustisya'y makamtan

- gregoriovbituinjr.

03.31.2022

Pambihirang pagkakataon

PAMBIHIRANG PAGKAKATAON

binigay ng kasaysayan ngayon

ay pambihirang pagkakataon

noon, labanan ng mga trapo

ngayon, pagkakataon na ito

kandidatong Pangulo'y obrero

Manggagawa Naman ang iboto!

ito'y di natin dapat sayangin

kasaysayan na'y panig sa atin

Ka Leody de Guzman, Pangulo

Ka Walden Bello, Bise Pangulo

para Senador, Luke Espiritu

Roy Cabonegro at D'Angelo

kandidatong palaban talaga

dala'y Partido Lakas ng Masa

mapanuri, makakalikasan

at nakikibaka sa lansangan

para sa karapatan ng bayan

para sa hustisyang panlipunan

h'wag sayangin ang pagkakataon

ipanalo natin sila ngayon!

- gregoriovbituinjr.

03.30.2022

Latang titisan

LATANG TITISAN

ah, nakakatuwa ang titisan

na gawa sa latang walang laman

Master Sardines pa ang pinaglagyan

sa mga Master, may panawagan:

"Master, narito po ang titisan

Upos mo'y dito po ang lagayan

Titis ng yosi'y pagtataktakan

Ano, Master, maliwanag iyan!"

di tapunan ang kapaligiran

di basurahan ang kalikasan

simpleng ashtray ang latang titisan

nang sa bayan, makatulong naman

at dahil dito'y pakatandaan

maging sagisag ng kalinisan

gamiting maayos ang titisan

para sa kabutihan ng bayan

- gregoriovbituinjr.

03.29.2022

Libingan at kapak

LIBINGAN AT KAPAK

Talinghaga nina Gat Emilio Jacinto at Huseng Batute animo'y pinagtiyap. Ayon sa bayaning Jacinto sa ikatlong paksa ng kanyang akdang Liwanag at Dilim:

"Tayo'y huwag mainaman sa balat pagkat di kinakain at karaniwang magkalaman ng masaklap. Ang mga libingang marmol ay maputi't makintab sa labas; sa loob, uod at kabulukan."

Ayon naman sa makatang Jose Corazon de Jesus, na kilala ring Huseng Batute, sa ikalawang saknong ng kanyang tulang pinamagatang "Pagtatanghal" sa aklat na Jose Corazon de Jesus: Mga Piling Tula, pahina 82:

"Ano ang halaga ng ganda ng malas,

di gaya ng tago sa pagkakatanyag,

huwag mong tularan yaong isdang kapak, 

makisap ang labas, sa loob ay burak."

Anong tindi ng pagkakawangki ng kanilang talinghaga, kaya ako'y napaisip, at sa tuwa'y napagawa ng tula:

dalawa kong iniidolo

talinghaga'y halos pareho

bayaning Emilio Jacinto

at makatang Batute ito

sa labas, bagay na maganda

ay hinahangaan tuwina

ngunit huwag tayong padala

pagkat loob ay bulok pala

anong tindi ng pagmamasid

pagsusuri'y kanilang batid

pamanang sa atin ay hatid

upang sa dilim di mabulid

mga gintong palaisipan

para sa ating kababayan

nagmula sa kaibuturan

ng kanilang puso't isipan

taospusong pasasalamat

sa nabanggit na mga aklat

na kung iyong mabubulatlat

may gintong diwang masasalat

- gregoriovbituinjr.

03.27.2022

Tula sa Earth Hour

TULA SA EARTH HOUR

nagpatay kami ng ilaw ngayon

dahil Earth Hour, mabuting layon

kaisa sa panawagang iyon

nakiisa sa magandang misyon

na sa pamamagitan ng dilim

maunawaan natin ang lalim

ng kalikasang animo'y lagim

pagkasirang nakaririmarim

imulat natin ang ating mata

upang kalikasan ay isalba

nagpabago-bago na ang klima

ang tao ba'y may magagawa pa

buksan din natin ang ating bibig

upang mapanira ay mausig

halina't tayo'y magkapitbisig

at iligtas ang ating daigdig

- gregoriovbituinjr.

03.26.2022

* litrato mula sa google

Espasyong ligtas

ESPASYONG LIGTAS

espasyong ligtas ba ang M.R.T.

sa mga ginang at binibini

laban sa tarantado't salbahe

na kung makatingin ay buwitre

parang lalapain ang babae

buti't M.R.T.'y may paalala

na doon ay ipinaskil nila

Safe Spaces Act, tandaan mo na

sa text, facebook, saanmang lugar pa

bawal ang pambabastos talaga

salamat sa M.R.T. sa paskil

paalalang dapat magsitigil

ang sa social media'y nanggigigil

sa M.R.T. mismo'y di magpigil

sa kanilang libog, dagta't pangil

nais natin ng espasyong ligtas

kung saan wala nang mandarahas

mandarambong, trapong sukab, hudas

kundi lipunang pantay, parehas

na namumuhay tayo ng patas

- gregoriovbituinjr.

03.26.2022

* litratong kuha ng makatang gala habang nag-aabang ng tren sa M.R.T.

Titisan

TITISAN

gumawa pang muli ng titisan

o ashtray upang mapagtapunan

ng upos at titis ng sinumang

nagyoyosing madalas o minsan

iaambag ang titisang iyon

sa mga opisina - ang misyon

upos at titis, ilagay doon

na sa kalikasan din ay tulong

salita'y itinataguyod din

na may salin na sariling atin

na maganda ring ating gamitin

di pulos ashtray na iinglesin

tulad ng tibuyo sa alkansya

banoy naman para sa agila

at sa iskor at tally ay para

sa ashtray ay may titisan pala

wikang sarili'y ipalaganap

ito'y itaguyod nating ganap

wikang pangmasa sa pag-uusap

unawain ito't ipalasap

ganito sa tulad kong makata

gamit sa kalikasan at diwa

itaguyod, sariling salita

wika ng bayan, wika ng madla

- gregoriovbituinjr.

03.25.2022

Pagsasalin ng haiku

PAGSASALIN NG HAIKU

Nakabili ako ng libro ng haiku ng makatang Hapones na si Matsuo Basho noong Abril 13, 2019 sa halagang P80.00. Nilathala ito ng Penguin Classics. Naitago ko ang librong ito at nakita muli. Binasa ko ang ilan niyang haiku na pawang salin na sa Ingles. 

Sinubukan kong isalin sa wikang Filipino ang lima niyang haiku sa paraan ding iyon na pantigang 5-7-5. Pinili ko lang ang isinalin dahil ang iba'y hindi kayang ipasok sa 5-7-5 dahil sa mahahabang salita natin. Na marahil sa wikang Hapones,  maraming salitang iisa ang pantig na pasok na pasok sa kanilang haiku.

p. 28

Whiter than stones (Ang Batong Bundok)

of Stone Mountain - (maputi pa sa bato -)

autumn wind. (hanging taglagas.)

p. 31

Where cuckoo (Nang ibong kuku)

vanishes - (ay tuluyang naglaho -)

an island. (ang isang pulo.)

p. 38

Violets - (Ang mga lila -)

how precious on (kayhalaga sa landas)

a mountain path. (ng kabundukan.)

p. 47

Come, see real (Halika, tingni

flowers (ang bulaklak sa mundong)

of this painful world. (napakasakit.)

p. 49

Crow's (Ang iniwanang)

abandoned nest, (pugad ng isang uwak,)

a plum tree. (puno ng duhat.)

Isa siyang inspirasyon. Pawang mula sa kalikasan ang kanyang mga haiku. Dahil dito, kumatha rin ako ng una kong limang haiku.

1

Langay-langayan

pagkatuka'y lilipad,

parang tulisan!

2

Ang mga langgam

ay sadyang kaysisipag,

mumo na'y tangay!

3

Daga sa bahay,

takbuhan ng takbuhan,

kisame'y luray.

4

Sa tinding usok,

napuksa ba ng katol

ang laksang lamok?

5

Pusa'y humibik,

nang mabigyan ng tinik

agad humilik.

- gregoriovbituinjr.

03.25.2022

Lakbay

LAKBAY

naglalakbay muli ang diwa

sa naroong di matingkala

na pilit kong inuunawa

pagkat sanhi ng mga gatla

kung saan-saan na sumakay

ang diwang patuloy sa nilay

sa dyip, sa tren lumulang tunay

sumakay ng di mapalagay

anong kahulugan ng bulok

at pagbaligtad ng tatsulok

dahil ba trapo'y nasa tuktok

na nananalo kahit bugok

bakit nga ba kalunos-lunos

ang buhay ng api't hikahos

saan kukunin ang pantustos

kung mga dukha'y laging kapos

lipunan pa ba'y aaralin?

kayhaba ba ng lalakbayin?

mga tulay ba'y tatawirin?

at tula ba'y patatawarin?

- gregoriovbituinjr.

03.24.2022

Kaytinding virus

KAYTINDING VIRUS

bago pa ang pandemya ng COVID

ay dama na sa mundo't paligid

ang virus na kaytinding pumatid

ng buhay ng maraming kapatid

kaytinding virus, di matugunan

at di rin ito mapag-usapan

dahil dukha lang ang tinamaan?

at di ang mayayamang iilan?

mabuti pa nga ang COVID 19

at buong mundo'y nagbigay pansin

laksa'y namatay, mayayaman din

walang sinino ang COVID 19

ngunit ang virus ng kagutuman

na naging salot sa daigdigan

pumatay ng laksang mamamayan

ay di man lang napapag-usapan

bakit? bakit ganyan ang naganap?

dahil tinamaan ay mahirap?

at di mayayamang tuso't korap?

pag kagutuman, walang mangusap!

subalit pagkain ang bakuna

paglutas dito'y di ba makaya?

dahil kapitalismo'y sistema?

mapangyurak sa dangal ng masa?

nalalantad ang katotohanan

mayaman kasi'y di tinamaan

kaya di mabigyang kalutasan

ang virus: ngalan ay KAGUTUMAN!

- gregoriovbituinjr.

03.24.2022

* litrato mula sa google