Sabado, Pebrero 18, 2023

Pahinga sa hangganan ng Quezon at Laguna


PAHINGA SA HANGGANAN NG QUEZON AT LAGUNA

pagsapit ng Kilometer Sixty-Nine nagpahinga
pagkalampas ng hangganan ng Quezon at Laguna
doon naghihiwalay ang Mabitac at Pililla
namuti sa kapote ang mahaba naming pila

pagkat umuulan noon, nakakapote lahat
umupo ako sa bato habang dinadalumat
ang adhikaing nakaatang sa aming balikat
na talagang kakayanin gaano man kabigat

upang irehistro ang pagtutol sa Kaliwa Dam
upang ipagtanggol ang buhay at kinabukasan
at depensahan ang lupang ninuno't kalikasan
lalo ang Sierra Madre, ang buong kabundukan

buti't ako'y nakiisa, kaya damang-dama ko
ang kanilang ipinaglalaban, at ang prinsipyo
dama mo ito kung nauunawaan ang isyu
kaya sila'y ipaglalaban mo hanggang sa dulo

- gregoriovbituinjr.
02.18.2023
* kinatha habang nagpapahinga sa simbahan ng Famy kung saan doon na rin kami naglatag ng banig at nagpalipas ng magdamag

Sa UP at sa Barangay Kapatalan



SA UP AT SA BRGY. KAPATALAN

tilapyang sinabawan yaong inagahan namin
naglagay ng tubig sa bote't nakasipilyo rin
maya-maya'y humanay na't umpisa ng lakarin
upang ipagpatuloy ang minimithing layunin

may sumalubong sa UP, nagpameryenda sila
saging na lakatan, biskwit, isang boteng tubig pa
mga katutubo ang nangolekta ng basura
makikita mo talagang sila'y may disiplina

tumuloy sa covered court ng Barangay Kapatalan
sa Siniloan, habang hintay ang pananghalian
ay nagbasketbol ang ilang matanda't kabataan
alas-diyes y medya, ang init ay katamtaman

may namigay pa roong isang plastik ng pilipit
ramdam mo ang suportang di nila ipinagkait

- gregoriovbituinjr.
02.18.2023
* kinatha ng tanghali habang nagpapahinga sa covered court Barangay Kapatalan sa Siniloan, Laguna

Isang minutong katahimikan

ISANG MINUTONG KATAHIMIKAN

isang minutong katahimikan
ang inalay bago mag-agahan
para sa kasamang namatayan

narinig ko sa nagsasalita
kaya iniyuko ko ang mukha
bilang paggalang sa namayapa

ikapito nang kami'y naglakad
kahit marami na ang may edad
na asam kamtin ang hinahangad

- gregoriovbituinjr.
02.18.2023

* kinatha ng umaga sa simbahan ng Brgy. Llavac, Real, Quezon

Biyernes, Pebrero 17, 2023

Sa simbahan ng Llavac

SA SIMBAHAN NG LLAVAC

elementary school ang una kong tinulugan
sa Llavac noong unang Lakad Laban sa Laiban Dam
akala ko'y doon muli, ngayon na'y sa simbahan
ikalawang pagtulog ko sa Llavac, kainaman

ginagawa ang simbahan, at sa semento muli
kami naglatag ng banig, at aking winawari
na lakarang ito'y isang pagbabakasakali
kaysa tiklop lang ang tuhod, ipaglaban ang mithi

sa ganito ko nakikita ang aming layunin
mabuting kumilos kaysa lahat lang ay tanggapin
itigil ang Kaliwa Dam, kaylinaw ng mithiin
sumama sa lakad na may dakilang adhikain

nakataya ang kalikasan at lupang ninuno
nakataya ang buhay at bukas ng katutubo
pag nagawa ang dam ay matataboy sa malayo
baka pagkatao't kultura'y tuluyang maglaho

maginaw ang buong gabi't umuulan sa labas
may bagyo ba, tikatik ng ulan ay lumalakas
kailangan naming magpahinga upang may lakas
pagkat malayo pa ang lalakarin namin bukas

- gregoriovbituinjr.
02.17.2023
* kinatha ng makatang gala habang nagpapahinga sa simbahan ng Barangay Llavac, Real, Quezon

300

300

tila kami mandirigmang langgam
tatlong daang kawal laban sa dam
naglalakad na ang tanging asam
ay di matuloy ang Kaliwa Dam

buhay ang taya kaya tumutol
lupang ninuno'y pinagtatanggol
laban sa imbi, kuhila't ulol
na bulsa lang ay pinabubukol

kaya patuloy ang aming hiyaw
ang pagtutol sa dam ay kaylinaw
pag natuloy, parang may balaraw
sa likod ang tumarak, lumitaw

sa lakaran, malinaw ang pakay
na sadyang napakalaking bagay
ipagtanggol ang bukas at buhay
iyan ang aming adhikang lantay

- gregoriovbituinjr.
02.17.2023
* kinatha sa pinagpahingahang simbahan sa Brgy. Llavac, Real, Quezon, kasama ang makatang gala sa Alay-Lakad Laban sa Kaliwa Dam

Lugaw, sambalilo, tsinelas at kapote


LUGAW, SAMBALILO, TSINELAS AT KAPOTE

madaling araw ay nagising at umihi
ang lamig ng semento'y tagos ng masidhi
banig lang ang pagitan, ako'y hinahati
sakaling magkasakit ay di ko mawari

ikaanim ng umaga'y nais magkape
bago magkanin ay naglugaw muna kami
mayroong tsinelas, sambalilo't kapote
binigay nang maprotektahan ang sarili

ehersisyo muna sa Barangay Tignoan
doon sa covered court na aming tinuluyan
kaylakas ng hangin, talagang kabundukan
nilabhan nga nami'y natuyo agad naman

di ko alintana gaano man kahaba
ang kilo-kilometrong lalakaring sadya
mula General Nakar patungong Maynila
para sa isyu, ang pagod ay balewala

- gregoriovbituinjr.
02.17.2023
* kinatha sa umaga ng Alay-Lakad Laban sa Kaliwa Dam habang nagpapahinga sa covered court ng Brgy. Tignoan, Real, Quezon, ikapito ng umaga ay nag-umpisang muli ang lakaran

Layon ko


LAYON KO

naglakad ako para sa panitikan
isa iyan sa layon ko sa lakaran
sariling kayod para sa panulaan
na larangang aking pinagsisikapan

naglakad ako para sa katutubo
nang buhay at bukas nila'y di maglaho
naglakad din para sa lupang ninuno
dahil kapwa Pilipino at kadugo

tanto kong di ako magaling bumigkas
ng mga taludtod sa anyong madulas
ngunit sa mukha ko'y inyong mababakas
kung paano bang sa pagtula'y matimyas

totoo namang ako'y nagboluntaryo
upang makasama sa lakarang ito
pagkat dama kong katutubo rin ako
at kaisa ng Dumagat-Remontado

sumama sa Lakad Laban sa Laiban Dam
na ilang taon na ang nakararaan;
sa Alay-Lakad Laban sa Kaliwa Dam
ngayon ay sumama sa kanilang laban

nawa'y magtagumpay ang aming adhika
na Kaliwa Dam ay matutulang sadya
pagkat sa Kaliwa Dam ang mapapala
ay pawang ligalig, kamatayan, sigwa

- gregoriovbituinjr.
02.17.2023
* kinatha ng madaling araw sa aming tinulugang covered court sa Brgy. Tignoan, Real, Quezon
* kasama ang makatang gala sa Alay-Lakad Laban sa Kaliwa Dam

Huwebes, Pebrero 16, 2023

15 Km. sa umaga

15 KM. SA UMAGA

umaga pa'y nakalabinlimang kilometro na
alas-sais pa lang, naglakad na kami, kay-aga
madaling araw nang umulan, kami'y nagising na
kaya nang magbukangliwayway ay agad lumarga

ilang beses kaming inulan sa dinaraanan
kaya basang-basa kami pati kagamitan
mabibilis ang lakad, matutulin bawat hakbang
narating ang basketball court ng Barangay Tignoan

may ilaw man ngunit walang saksakan ng kuryente
di maka-charge ng selpon, gayunman, ayos lang kami
di lang makapagpadala kay misis ng mensahe
at sabihing kami't nasa kalagayang mabuti

maagang nagpahinga, maaga kaming dumating
alas-dose pa lang, banig ay inilatag na rin
habang nadarama ang kaytinding hampas ng hangin
anong ginaw ng dapithapon, maging takipsilim

- gregoriovbituinjr.
02.16.2023
- kinatha manapos makapanghalian sa covered court ng Brgy. Tignoan, Real, Quezon, nilakad ay mula Km 129 hanggang Km114

Balikwas

BALIKWAS

alas-dos ng madaling araw ay napabalikwas
sa basketball court, ulan ay bumagsak ng malakas
at agad kaming nagsibangon upang makaiwas
sa ulan at karamdamang maaaring lumabas

mahirap magkasakit, mahaba pa ang lakarin
lalo't may tangan kaming adhikain at layunin
kaunting idlip lang, alas-tres na'y naligo na rin
di na nakatulog, naging abala sa sulatin

nang tumingala'y tila maulap ang kalangitan
gayong may sumilip na bituing nagkikislapan
na tila nagsasabing di matutuloy ang ulan
na magandang senyales sa mahaba pang lakaran

sana nga sa landasin, ulan ay di sumalubong
gayunman, kahit umulan ay di kami uurong

- gregoriovbituinjr.
02.16.2023
* kinatha madaling araw ng Alay-Lakad Laban sa Kaliwa Dam habang nagpapahinga sa covered court ng Brgy. Cawayan, Real, Quezon

Miyerkules, Pebrero 15, 2023

Pagtatasa

PAGTATASA

munting pagtatasa matapos ang hapunan
gamit ang megaphone ay nagkatalakayan
may mga mungkahi't ilang problema naman
mabuti't nagsabi, nabigyang kalutasan

sinabi ang nadama, walang hinanakit
malinaw naman ang adhikain kung bakit
kaya pang lumakad, paa man ay sumakit
dahil may paninindigang dapat igiit

mabubuti naman ang mga payo't puna
ang huwag tumawid sa kabilang kalsada
sakali mang may matapilok, magpahinga
alas-dos ng madaling araw, maligo na

maghanda na ng alaxan at gamot ngayon
mahaba pa ang lakad bukas at maghapon
ihanda rin ang sumbrero pati na payong
na minungkahi sa mga nais tumulong

naroon kaming nagkakaisang tumindig
upang sa madla'y ipakitang kapitbisig
simpatya ng publiko sa isyu'y mahamig
doon kami binigyan ng tigisang banig

may mga tsinelas din daw na ibibigay
huwag ding lumabas sa lubid, nasa hanay
sa mga senyor na pagod, pwedeng sumakay
ikasiyam ng gabi'y natapos itong tunay

- gregoriovbituinjr.
02.15.2023
* kinatha sa gabi ng Alay-Lakad Laban sa Kaliwa Dam habang nagpapahinga sa covered court ng Brgy. Cawayan, Real, Quezon

Sa biglaang pag-ulan

SA BIGLAANG PAG-ULAN

habang naglalakad ay biglang bumuhos ang ulan 
ngunit wala kaming kapote o payong man lamang
basang-basa ang buong martsa't walang masilungan
sa Barangay Kiloloron na kami inabutan

ang mahabang manggas na polo ng aking katabi
ay binalabal sa akin ng matandang babae
marahil, akala'y katribu't sama-sama kami
sa sakripisyo upang maparating ang mensahe

balabal ay binalik ko nang inabot sa akin
ang isang dahon ng saging na ipinayong namin
isang babae'y nagbigay ng plastic bag na itim
upang aking sukbit na bag ay agad kong balutin

upang di mabasa ng ulan, hanggang sa tumila
dalawang katutubong talagang kahanga-hanga
dalawang may magagandang puso, sadyang dakila
salamat po, di ko malilimot ang inyong gawa

- gregoriovbituinjr.
02.15.2023
* kinatha sa gabi ng Alay-Lakad Laban sa Kaliwa Dam habang nagpapahinga sa covered court ng Brgy. Cawayan, Real, Quezon

Simula ng lakad

SIMULA NG LAKAD

mula Sulok sa General Nakar na'y nag-umpisa
ang aming paglalakad, ikapito ng umaga
mga lider-katutubo ang siyang nangunguna
sa simbahan ng Nakar, dumalo muna ng misa

nagpatuloy ang lakad hanggang bayan ng Infanta
sa isang basketball court kami'y nagsitigil muna
umupo at nakinig sa inihandang programa
maiinit na talumpati'y sadyang madarama

matapos iyon, nananghalian na't nagpahinga
bandang alas-dos ng hapon muli kaming lumarga
tangan ang adhikaing magtatagumpay ang masa
na proyektong Kaliwa Dam ay matigil talaga

- gregoriovbituinjr.
02.15.2023
* kinatha sa gabi ng Alay-Lakad Laban sa Kaliwa Dam habang nagpapahinga sa covered court ng Brgy. Cawayan, Real, Quezon

Madaling Araw sa Sulok

MADALING ARAW SA SULOK

naalimpungatan / sa madaling araw
doon sa aplaya'y / sadyang anong ginaw
ang papayang buwan / pala'y nakalitaw
tunay siyang gabay / sa amin tumanglaw

tila baga isang / payapang lakaran
ang kakaharapin / kundi man labanan
upang ipagtanggol / yaong kalupaan 
para sa kanila / ring kinabukasan

dinig ang ragasa / ng alon sa dagat
habang may ilan nang / gising at nagmulat
ramdam ang amihan / o baka habagat
tila nagbabadyang / tayo ay mag-ingat

kay-agang natulog / bandang alas-nwebe
alas-tres na'y gising, / kami na'y nagkape

- gregoriovbituinjr.
02.15.2023 3:07am
* kinatha ng makatang gala habang nagpapahinga sa Sitio Sulok

Martes, Pebrero 14, 2023

Sa bus

SA BUS

nakasakay na ako ng bus patungong Infanta
eksaktong ikalawa ng hapon ay umandar na
naglalakbay ako sa panahong kaaya-aya
upang sa isang dakilang layon ay makiisa

mula Legarda, pamasahe'y tatlong daang piso
mabuti't sa bulsa'y may natatagong isang libo
pagbaba'y magta-traysikel, iyon kaya'y magkano
papuntang General Nakar na kaylayong totoo

mula roon ay siyam na araw naming lakaran
na tawag ay Alay-Lakad Laban sa Kaliwa Dam.
upang iparating ang mensahe sa sambayanan
na ayaw nila sa Kaliwa Dam, dapat tutulan

dahil ang kalikasan ay mawawasak na sadya
dahil ang kanilang lupang ninuno'y masisira
baka kinabukasan ng katutubo'y mawala
pag proyekto'y natayo, tahanan nila'y mawala

- gregoriovbituinjr.
02.14.2023
* selfie bago sumakay ng bus patungong Infanta, Quezon, sa Legarda, Maynila

Paggayak para sa mahabang lakaran

PAGGAYAK PARA SA MAHABANG LAKARAN

O, kaytagal kong naghintay ng mahabang lakaran
at may magandang pagkakataong dapat alayan
ng prinsipyo upang ipaglaban ang karapatan
sasama sa Alay-Lakad Laban sa Kaliwa Dam

matapos sumama mahigit nang isang dekada
sa Lakad Laban sa Laiban Dam muling nakiisa
upang lupang ninuno't katutubo'y madepensa
ngayon, sa isyung Kaliwa Dam naman ay sasama

sa paglalakad ay muling tutula't mag-uulat
mabatid ang kaibuturan at maisiwalat
noon, Lakad Laban sa Laiban Dam ay sinaaklat
ngayon, sa Kaliwa Dam ay muling gagawing sukat

ngayon ay naggagayak na sa mahabang lakaran
tsinelas, twalya, sipilyo, susuutin, kalamnan
makakain, inumin, kwaderno, bolpen, isipan
halina't sa paglalakad, kami'y inyong samahan

- gregoriovbituinjr.
02.14.2023
* ang Alay-Lakad Laban sa Kaliwa Dam ay magsisimula ng Pebrero 15-23, 2023 mula General Nakar sa Quezon Province hanggang sa Malakanyang
* ang litrato ay ang pabalat ng aklat na Lakad Laban sa Laiban Dam na nalathala noong 2009
* subaybayan ang facebook page na Earth Walker para sa ilang balita at tula habang naglalakbay

Lunes, Pebrero 13, 2023

Pagpunta sa presscon

PAGPUNTA SA PRESSCON

paglalakad muli laban sa dam
ang paksa ng presscon at nagpasya
sasama ako't ipapaalam
ang isyu sa mayorya ng masa

naglakad na kasi ako noon
yaong Lakad Laban sa Laiban Dam
isang dekada higit na iyon
na pagtutol sa dam ang inasam

tagos sa puso ang unang binhi
at sa pangalawa'y sasama rin
pinakinggan ko ang mga sanhi
maraming bayang palulubugin

narinig ang mga katutubo
sa talumpati nila sa presscon
kalikasan at lupang ninuno
ay sisirain ng dam na iyon

kaya ako'y agad nang nagpasya
na sasama muli sa lakaran
ang marinig ko sila'y sapat na
upang samahan sila sa laban

- gregoriovbituinjr.
02.13.2023
* ang litrato'y kuha ng makatang gala sa nasabing presscon

Linggo, Pebrero 12, 2023

Dalawang Araw ng Puso


DALAWANG ARAW NG PUSO

Pebrero Katorse, Araw ng mga Puso
Setyembre Bente Nwebe, Araw din ng Puso
Una'y hinggil sa ating pagsinta't pagsuyo
Sunod, puso'y alagaan nang di maglaho

Una'y araw ng mga pusong nagniniig
Kung saan nadarama'y pintig ng pag-ibig
Sunod, pusong alaga'y di basta mayanig
Ng cardiac arrest kaya buhay pa'y lalawig

Di lamang pag-ibig kundi pangangatawan
Ang alalahanin nati't pangalagaan
Una'y batid bago pa magkaasawahan
Ikalwa'y pag nagsama na sa katandaan

Buhay pa rin tayo kapag puso'y nasawi
Sa atake sa puso'y dami nang nasawi

- gregoriovbituinjr.
02.12.2023

* February 14 is Valentine's Day
* September 29 is World Heart ❤️ Day
* litrato mula sa google

Sabado, Pebrero 11, 2023

Pagninilay

PAGNINILAY

kaytahimik ng kapaligiran
may punong walang kadahon-dahon
tila nasa malayong silangan
alapaap ay paalon-alon

buti't nababahaw na ang sugat
habang sa kawalan nakatingin
ninais ko nang maisiwalat
ang pangyayaring di pa mapansin

hanging sariwa ang dumadampi
sa pisngi ko't pangang naninigas
tila nawala ang damang hapdi
ng loob kong nais nang mag-aklas

tahimik ngunit di pa payapa
pagkat loob pa'y tigib ng luha

- gregoriovbituinjr.

02.11.2023 

Biyernes, Pebrero 10, 2023

Liwayway

LIWAYWAY

kaysarap makatunghay
ng nobela, sanaysay
kwento'y mabasang tunay
sa magasing Liwayway

pagkat nananariwa
ang aking pagkabata
nahalina sa tula
at ngayon kumakatha

buti't may babasahin
tulad nitong magasin
na binibigyang-pansin
ang pagkamalikhain

dati ay linggo-linggo
bente pesos ang presyo
kada buwan na ito
at isangdaang piso

kahit na nagmahalan
ay sinusuportahan
pagkat ito'y lagakan
ng ating panitikan

baya'y di nagsasalat
kapag may nag-iingat
ng panitikang mulat
sa haraya'y dalumat

- gregoriovbituinjr.
02.10.2023

Huwebes, Pebrero 9, 2023

Ang isang kilong sibuyas

ang isang kilong sibuyas
ay para na ring alahas
pagkat ang ipinamalas
ay pagmamahal na wagas

- dalít ni gregoriovbituinjr.
02.09.2023

* ang dalít ay katutubong tulang may apat na taludtod at may sukat na walong pantig bawat taludtod

Tatlong pritong tilapya

TATLONG PRITONG TILAPYA

kahapon, bumili ako ng tatlong isda
nang sa buong maghapon ay ulam kong sadya
trenta'y singko pesos bawat pritong tilapya
madalas, ganyan ang buhay nitong makata

ang isa'y inulam ko na kinagabihan
isa'y pinagsamang almusal, tanghalian
isa pa'y iuulam mamayang hapunan
madalas, ganyan kaming tibak na Spartan

hahaluan ng sibuyas, bawang, kamatis
upang sa kagutuman ay di na magtiis
ganyan man, di kami pulubi sa dalisdis
kundi tibak, kalaban ng nagmamalabis

tatlong pritong isda sa maghapon, magdamag
basta iwing katawan ay di mangangarag
na sa pagkilos, patuloy na nagsisipag
nang sistemang bulok ay tuluyang malansag

- gregoriovbituinjr.
02.09.2023

Miyerkules, Pebrero 8, 2023

Hapunan

HAPUNAN

sa aking lungga'y tigib ng lumbay
pagod sa mahabang paglalakbay
sa kawalan ay may naninilay
habang dito'y nagpapahingalay

at maya-maya'y maghahapunan
upang maibsan ang kagutuman
diwa'y tumatahak sa kawalan
di malaman ang patutunguhan

hanggang isa-isang isusubo
yaong mga ulam na niluto
hanggang unti-unti nang maglaho
yaong gutom at pagkasiphayo

babawiin ang nawalang lakas
tatahakin din ang ibang landas
upang kagutuman ay malutas
at maitayo'y lipunang patas

- gregoriovbituinjr.
02.08.2023

Almusal

ALMUSAL

tara nang kumain, kaibigan
ako naman ay iyong saluhan
at mainit-init pa sa tiyan

tarang kumain bago umalis
patungo sa papasukang opis
mahirap nang sa gutom magtiis

gaano man kasimple ang ulam
sa gutom nama'y nakakaparam
at sikmura'y di basta kakalam

pagkaing karaniwan at payak
nang di naman gumapang sa lusak
pag nabusog pa'y iindak-indak

huwag magpakagutom - ang payo
nang di makadama ng siphayo

- gregoriovbituinjr.
02.08.2023

Huwebes, Pebrero 2, 2023

Ulam na kamatis at sibuyas

ULAM NA KAMATIS AT SIBUYAS

kamatis at alahas, ay mali, sibuyas pala
ang aking pananghalian, at kaysarap talaga
lalo na't magkarne ay sadyang iniwasan ko na
lalo't manok na kadiri na sa aking panlasa

kamatis, bawang, sibuyas, ang naging pampalakas
talbos ng kamote, sayote, sili, at sibuyas
isinasabuhay na rin ang pagkain ng prutas
mga bungangkahoy na kaysarap na panghimagas

sa ngayon, iwasan ang anumang uri ng karne
sa pangangatawan ko'y tila ba naging mensahe
magkalaman ang kalamnan ang adhika't diskarte
upang tumatag sa lakad, wala mang pamasahe

sa ganito ko niyakap ang simpleng pamumuhay
at puspusang pakikibakang may prinsipyong taglay

- gregoriovbituinjr.
02.02.2023

Martes, Enero 31, 2023

Sa paglalakad

SA PAGLALAKAD

samutsari ang nakikita sa paligid
karetelang hila't babaeng tumatawid
ang nagliliparang ibon sa himpapawid
mensaherong may mga sobreng ihahatid

kagagaling ko lang noon sa isang rali
nang sa paglalakad ay may napagmumuni
nasa isip ang bayan imbes na sarili
kaya patuloy ang pagkilos araw-gabi

may isang metrong inilaan sa bangketa
upang ang tao'y may malakaran talaga
may sangmetro ring inilaan sa kalsada
para naman sa mga nagbibisikleta

nakapinta sa pader ay kaygandang mural
at sa pinanggalingan ko'y kayraming aral
pakikibakang masidhi't ano't kaytagal
dapat tanikala'y lagutin na ng punyal

kayraming paksa sa aking harap at likod
mga nagalugad ay may lungkot at lugod
may unat at baluktot, tuwid at pilantod
na nais kong ipinta sa mga taludtod

- gregoriovbituinjr.
01.31.2023

Miyerkules, Enero 25, 2023

Ang hanap

ANG HANAP

hinahanap ko kung saan ba may silbi sa bayan
sa kapwa dukha, uring manggagawa, mamamayan
ngunit di hanap ang pansariling kaligayahan
na kakain lang, tutulog lang, pulos pahinga lang

pagkat di ako tamad, anong sipag kong totoo
isang araw isang tula ay masaya na ako
tumangan ng bandera o plakard sa parlyamento
ng lansangan o magsulat ng pahayag sa isyu

di ko maisip bakit ang mata'y pinapupungay
kung saan matapos ang gawain ay laging tagay
mas nais ko pang sa aklatan o bukstor tumambay
bakasakaling may matututunang maging gabay

ah, napakapayak lamang ng aking hinahanap
na lipunang makatao'y maitayo nang ganap
mapuno man iyon ng mga sakripisyo't hirap
masaya nang makapagsilbing walang pagpapanggap

- gregoriovbituinjr.
01.25.2023

Martes, Enero 24, 2023

Alaga

ALAGA

nakatulog na ang aming alaga
na dalawang kuting at inang pusa
matapos nilang manghuli ng daga
at nabusog sa twalya'y nagsihiga

nakatitig lang akong di mainip
sa kanilang anong sarap ng idlip
ano kayang kanilang panaginip
o kaya'y ang mga nasasaisip

matutulog na rin ako't antok na
sa panaginip kaya'y magkikita
silang tanging bigay ko'y mga tira
aba'y babalitaan na lang kita

- gregoriovbituinjr.
01.24.2023

Linggo, Enero 22, 2023

Basurahan sa dyip

BASURAHAN SA DYIP

Zero Waste Month ngayong Enero
uy, may buwan palang ganito
nakakatuwa pagsakay ko
ng dyip sa madla'y may abiso

"Throw your trash here" ang nakasulat
uy, itapon mo raw ang kalat
sa basurahan doong sukat
abisong unawa ng lahat

ay, salamat sa mga tsuper
sa kalinisan, kayo'y eager
tungkulin din pala ng drayber
na kalikasa'y di ma-murder

- gregoriovbituinjr.
01.22.2023

Huwebes, Enero 19, 2023

Libo-libong hakbang man

LIBO-LIBONG HAKBANG MAN

kailangan ko bang lakarin ang sanlibong hakbang
upang umani ng kaing ng manggang manibalang
upang marating ang bundok at tagtuyot na parang
upang di maligaw sa pasikot-sikot na ilang

kahit libo-libong hakbang pa'y aking lalakarin
limampunglibo, sandaang libo, sang-angaw man din
kung tungong tagumpay ng nakasalang na usapin
kung iyan ang paraan upang kamtin ang mithiin

upang malutas lang ang mga sigalot at sigwa
lalakarin milyong hakbang man na may paniwala
mananaig tayo sa kabila ng dusa't luha
ang daan man patungo roon ay kasumpa-sumpa

- gregoriovbituinjr.
01.19.2023

Kalikasan

KALIKASAN

lubhang matarik ang mga bangin
na dulot ng bawat kong panimdim
na ninais ko pa ring akyatin
huwag lamang abutin ng dilim

anong sarap damhin ng amihan
sa nilalakaran kong putikan
ngunit kalbo na ang kabundukan
wala nang hayop sa kagubatan

winawasak na ng pagmimina
ang katutubong lupain nila
kalikasa'y di na makahinga
sa kaytitinding usok sa planta

mga basura'y lulutang-lutang
sa matinding klima'y nadadarang
natutuyot na ang mga parang
nakatiwangwang ang lupang tigang

O, Kalikasan, anong ganda mo
ngunit sinisira ka ng tao
pinagtutubuan kang totoo
at kung gumanti ka'y todo-todo

Ikaw, Kalikasan, pag nagngitngit
ay ramdam namin ang pagngangalit
ulan ay kaytinding ilang saglit
lulubugin kaming anong lupit

- gregoriovbituinjr.
01.19.2023

Martes, Enero 17, 2023

Ang larawan

ANG LARAWAN

animo'y painting ang larawan
nang makunan sa dapithapon
anong ganda ng paraluman
sa iwing puso'y naglimayon

para bang sadyang iginuhit
ng isang mapagpalang kamay
ang litratong kaakit-akit
sa mata kong tigib ng lumbay

- gregoriovbituinjr.
01.17.2023

Paghahanap

PAGHAHANAP

nakatunganga lang sa kawalan
may dinadalumat na anuman
animo'y lawin sa kalawakan
kapag lumilipad ang isipan

may madadagit bang bagong paksa
tila baga laging nanghuhula
at naroroong nakatulala
hinihintay humupa ang sigwa

madalas ganyan ang pakiramdam
tila may usaping di maparam
kung bakit laging may pagkabalam
siya lamang ang nakakaalam

bakit ba mundo'y puno ng ganid?
baluktot pa ba'y maitutuwid?
bakit maging sa pagsulat umid?
ano bang dapat nating mabatid?

kayraming katanungan sa mundo
kung di masagot, nasisiphayo;
nang susing salita'y di mahango
ay unti-unti siyang naglaho

- gregoriovbituinjr.
01.17.2023

* litratong kuha ng makatang gala sa Rizal Park sa Maynila, 12.30.2022

Lunes, Enero 16, 2023

Tarang magtanim ng sibuyas

 

TARANG MAGTANIM NG SIBUYAS

buti pa'y magtanim ng sibuyas
kaysa bumili na lamang nito
baka ito na ang tamang landas
nang di hirap sa taas ng presyo

animo ang bulsa na'y nabutas
nandaya ba ang mangangalakal?
sibuyas na'y ginawang alahas
ang dating mura'y ano't nagmahal?

talagang nais ko nang magmura
ang sibuyas na nagpresyong ginto
paano malutas ang problema
upang di naman tayo manlumo

ah, mabuti pang tayo'y magtanim
ng sibuyas, di man magsasaka
upang malutas na ang panimdim
at baka ito na'y mapamura

- gregoriovbituinjr.
01.16.2023

Mag-iinang pusa

MAG-IINANG PUSA

masdan mo ang mag-iinang pusa
sarap na sarap sa tirang isda
na sa kanila'y biyayang sadya
mula sa isang mapagkalinga

hayop man sila'y parang tao rin
na naghahanap ng makakain
madalas pang sa iyo'y titingin
kung may pagkain para sa kuting

pusang galang tambay sa bakuran
mag-iinang walang hiwalayan
kumakain sila'y pinagmasdan
sa ganoong tagpo'y binidyuhan

- gregoriovbituinjr.
01.16.2023

* mapapanood ang bidyo sa:

Linggo, Enero 15, 2023

Nais ko nang umuwi

NAIS KO NANG UMUWI

nais ko nang umuwi sa bayan kong tinubuan
na kaytagal na panahon ding di ko nagigisnan
upang madalaw ang mga kapatid ko't magulang
kumustahin sila't kina ina'y magbigay-galang

kaytagal kong asam ang muli naming pagkikita
lalo ang pagpapalitang-kuro namin ni ama
kapwa retiradong empleyado sila ni ina
habang ako'y isang mapagpalayang aktibista

nahasa ako noon sa mga sermon ni inay
at sa pangaral ni itay na aking naging gabay
bilin nilang kung anong gusto ko'y magpakahusay
dahil ako ang pipili nitong ikabubuhay

pinili kong magpakahusay bilang manunulat
maging makata't sa maraming isyu'y nag-uulat
maging aktibistang sa mga api'y nagmumulat
nang lipunang makatao'y itayo nilang sukat

nais kong umuwi, tulad ni Rizal sa Calamba
tulad ni Bonifacio, na pinaslang ng kuhila
nais kong umuwing kasama'y manggagawa't dukha
nais ko nang umuwi sa kamay na mapagpala

- gregoriovbituinjr.
01.15.2023

Pagmumuni

 

PAGMUMUNI

di ko hintay na magnaknak ang sugat ng salita
habang iniinda ang sariling galos at iwa
di ko hintay magdugo muna ang noo ko't diwa
upang mapiga't kumatas ang asam na kataga

di tahimik gayong ang hanap ko'y katahimikan
sa kapaligirang punong-puno ng sigalutan
di payapa gayong ang hanap ko'y kapayapaan
ng puso't diwang umaasam ng kaginhawahan

ninanais kong madalumat ang ibig sabihin
ng karanasan sa mga madawag na landasin
ng karahasan sa mundong ginagalawan natin
ng karaingan ng maraming naghihirap pa rin

anong kawastuhan sa gawang pagsasamantala?
upang bumundat pang lalo ang tiyan nila't bulsa
ang mga api ba'y may aasahang santo't bida?
gayong may magagawa kung sila'y magsama-sama

nadarama rin ba natin ang sugat ng daigdig?
dahil tila ba ito'y halos mawalan ng pintig?
sapat ba ang salita sa tula upang mang-usig?
o mga api'y magsikilos na't magkapitbisig?

- gregoriovbituinjr.
01.15.2023

Sabado, Enero 14, 2023

Si Muning

SI MUNING

tila siya di mapakali
at animo'y may sinasabi
ano raw gawa ko kagabi
habang may dilag na katabi

at ibinalik ko ang tanong
kumusta ang bigay kong labong
tila siya'y bubulong-bulong
buti pa ang isda at tutong

sa gayong punto ng usapan
ay agad nagkaunawaan
ibigay ko ang kahilingan
siya'y hahaplusin ko naman

kayganda ng mga pangarap
na bawat isa'y nililingap
patuloy lang tayong mag-usap
at nang magkatulungang ganap

- gregoriovbituinjr.
01.14.2023

Huwebes, Enero 12, 2023

Tara, mag-zero waste na

TARA, MAG-ZERO WASTE NA

zero waste month pala ang Enero
na nagpapaalalang totoo
lumalala ang lagay ng mundo
dahil sa kagagawan ng tao

tapon ng tapon dito at doon
kung saan-saan lang nagtatapon
anong dapat nating maging tugon
kung sa basura'y di makaahon

masdan ang daigdig at magnilay
magsuri tayo't magbulay-bulay
at ang maaksayang pamumuhay
ay dapat na ngang baguhing tunay

huwag hayaang pulos basura,
upos at plastik ay maglipana
mundo'y bahay mo't tahanan nila
kaya huwag hayaang dumhan pa

ecobag, di plastic bag, ang gamit
linisin palagi ang paligid
upang tayo'y di magkakasakit
zero waste ay dapat nating batid

simulan nating gawing panata
zero waste lifestyle ay isadiwa
gawin natin kahit tayo'y dukha
para sa bukas ng mundo't madla

- gregoriovbituinjr.
01.12.2023

Sabado, Enero 7, 2023

Kape


KAPE

maginaw na umaga'y
salubunging kayganda
at agad magtitimpla
nitong kape sa tasa

pagkakape na'y ritwal
bago pa mag-almusal
nang sa gawa'y tumagal
at di babagal-bagal

kailangang bumangon
kikilos pang maghapon
tarang magkape ngayon
bago gawin ang layon

- gregoriovbituinjr.
01.07.2023

Biyernes, Enero 6, 2023

Sa Luneta


SA LUNETA

tarang mamasyal sa Luneta
kahit na tayo'y walang pera
ang wika nga sa isang kanta
pambansang liwasan talaga

halina sa isang upuan
sa Rizal Park, dating tambayan
upang kita'y magkumustahan
kumain at magkakwentuhan

lalo't paligid ay kayhangin
habang may saliw na awitin
kayraming namamasyal man din
na Bagumbayan din sa atin

tara, doon tayo'y mamasyal
kung saan binitay si Rizal
upang pagkahapo'y matanggal
at damhin yaring pagmamahal

- gregoriovbituinjr.
01.06.2023

* litratong kuha ng makatang gala sa Luneta, Araw ni Rizal, 12.30.2022

Paglalakbay


PAGLALAKBAY

patuloy na naglalakbay yaring diwa
upang masalubong ang sintang diwata
nais kong ngumiti kahit lumuluha
magbakasakaling makita ang mutya

kinatha ko'y di man tirintas ng sugat
tumigis na dugo'y kaya pang maampat
pluma'y tangan habang dama'y inaalat
bawat hikbi't daing ay nagiging pilat

sa mga lansangan, basura'y umapaw
naglipana'y plastik, doo'y nilalangaw
at yaong pusali'y umaalingasaw
kaya kalikasan, ngayo'y namamanglaw

gagawin ko pa rin ang kinahiligan
yaong pakikinig ng mga kundiman
pagbasa ng tula, dula't kwentong bayan
habang naglalakbay pa rin sa kawalan

- gregoriovbituinjr.
01.06.2023

Huwebes, Enero 5, 2023

Sibuyas


SIBUYAS

tila baga alahas
ang presyo ng sibuyas
sino kayang nagbasbas
sa presyong lampas-lampas
talagang lumalabas
na di sila parehas
gaano ba katigas
iyang mukha ng hudas
ito ba'y bagong landas
sa lupang dinarahas
aba'y di ito patas
sa madlang dusa'y wagas
di ba nila nawatas
baka masa'y mag-aklas

- gregoriovbituinjr.
01.05.2022

* litrato't ulat mula sa Abante, 12.28.2022, p.2

Miyerkules, Enero 4, 2023

Puno sa lungsod

PUNO SA LUNGSOD

anong sarap ng simoy ng hangin sa lungsod
sapagkat may mga puno, nakalulugod
tila baga hinahaplos ang aking likod
ng palad ng mutya, nakakawalang pagod

kung pupunuin ng puno ang kalunsuran
ay bubuti ang lagay ng kapaligiran
animo'y walang polusyong mararamdaman
dama'y ginhawa sa gitna ng kainitan

O, pagmasdan ang maaliwalas na langit
dahil mapuno, katamtaman lang ang init
walang mga duming sa kutis dumidikit
dahil sa puno, katawa'y di nanlalagkit

isang araw iyong dama mo'y inspirasyon
kaya magtanim ng puno'y isa nang misyon
di man masilayang tumubo ito ngayon
ito'y para sa susunod na henerasyon

- gregoriovbituinjr.
01.04.2023

* litratong kuha ng makatang gala sa Luneta noong Araw ni Rizal, 12.30.2022

Martes, Enero 3, 2023

Ugat

UGAT

di lang mula sa nagnaknak kong sugat namulaklak
ang mga tulang sa nagdugong puso'y nagsipatak
mas pa'y mula sa paglaban ng mga hinahamak
upang dignidad bilang tao'y kilalaning tiyak

kadalasang nag-ugat diyan yaring iwa't katha
na kung gumaling man ay balantukan pa ring sadya
bakit karapatan ay laging binabalewala?
habang may inaapi, sugat ay nananariwa

at pag narinig ko yaong mga impit at hibik
ng pinagsasamantalahan ng kuhila't lintik
ay agad sasaklolo gamit ang angking panitik
upang ilantad ang kanilang sugat na dinikdik

sa katampalasanan karaniwang nag-uugat
kaya nakakakatha't layon ay makapagmulat

- gregoriovbituinjr.
01.03.2023

Nilay

NILAY

napagbulay-bulay
ang maraming bagay
habang nagninilay
ay di mapalagay

dinamdam ang lumbay
ng walang karamay
dinaan sa tagay
at mata'y pumungay

wika'y malumanay
nang biglang dumighay
pilapil, binaybay
tinawid ang tulay

walang nakasabay
nang malangong tunay
naghikab, humimlay
sa daan lupasay

- gregoriovbituinjr.
01.03.2023

Lunes, Enero 2, 2023

Ligaw na Bala, New Year 2023

LIGAW NA BALA, NEW YEAR 2023

may natamaan muli ng ligaw na bala
ngayong New Year ay may mga bagong biktima
para bang kating-kati ang daliri nila
na kumalabit ng gatilyo't sayang-saya

sinabayan ang putukan ng Bagong Taon
upang mamaril sinuman ang mga iyon
sila kaya'y sino, mayayabang bang maton?
na naglalaway, animo'y gutom na leyon!

minsan, nakakapanginig ang mga ulat
kung batid mong may batang natamaang sukat
noon at ngayon, di ka pa ba mamumulat
kayraming napatay, ang iba'y nagkasugat

kailan ba kulturang ito'y mapipigil?
pag mahal sa buhay na nila ang nakitil?
ng mga ligaw na balang talagang taksil
na kagagawan ng mga palalo't sutil

hustisya sa natamaan ng stray bullet
na di na magmumulat, permanenteng pikit
lalo na't ang mga natamaan pa'y paslit
na yaong buhay ay kay-agang kinalawit

- gregoriovbituinjr.
01.02.2023

* May ulat mula sa:
GMA News Online: Stray bullets injue two people in Abra New Year revelry
Manila Bulletin: Woman wounded by stray bullet in Iloilo City
Phil News Agency: 2 indiscriminate firing incidents 'mar' New Year revelries
The Star: 13-year old boy from Maramag, Bukidnon was wounded by a stray bullet on Christmas Eve    

Bagong Taon, Lumang Sistema

BAGONG TAON, LUMANG SISTEMA

may nagbago ba sa Bagong Taon
o petsa lang ang nabago roon
na kung dati'y nasa barungbarong
ay nakatira ka na sa mansyon

kung naturingan kang hampaslupa
kaya ka palaging tinutuya
ngayon ika'y nagkakawanggawa
at tumutulong sa maralita

kung dati'y manggagawang kontraktwal
ngayon ay obrero kang regular
kung dati sa lakad napapagal
ngayon may awtong pinaaandar

kung dati, Bagong Taon mo'y tuyo
na umaasa lang sa pangako
ng mga pulitikong hunyango
ngayon, sa hirap mo na'y nahango

kung dati, sa isyu'y walang alam
ngayon, nais mo nang pag-usapan
kung walang paki sa kalikasan
ngayon ito'y inaalagaan

kung sa iyo'y may nagsamantala
ay dahil luma pa ang sistema
ang nagbago lang naman ay petsa
kaya tuloy ang pakikibaka

- gregoriovbituinjr.
01.02.2023

Linggo, Enero 1, 2023

Sa pagsalubong sa Bagong Taon

SA PAGSALUBONG SA BAGONG TAON

7 X 289 = 2023
17 X 119 = 2023

ngayong Bagong Taon ay magnilay
ano na ang susunod na pakay
paano susundin ang patnubay
upang umayos ang pamumuhay

panghawakan pa rin ang prinsipyo
patungo sa pangarap sa mundo
na mahalagang kamting totoo
itayo'y lipunang makatao

sana'y walang mga naputukan
sa mga kamay o natamaan
ng ligaw na bala, ah, na naman?
na sanhi ng biglang kamatayan

bati ko'y Manigong Bagong Taon
patuloy tayo sa ating misyon
kung saan man tayo pumaroon
ay maging matagumpay sa layon

- gregoriovbituinjr.
01.01.2023