Miyerkules, Setyembre 28, 2022

Pagpupugay sa 5 namatay na rescuer



PAGPUPUGAY SA LIMANG NAMATAY NA RESCUER

kasagsagan ng bagyong Karding nang sila'y mawala
buhay nila'y pinugto ng bagyong rumaragasa
bigla raw nag-flash flood ng life boat ay inihahanda
gumuho ang isang pader, ayon pa sa balita,
doon sa limang rescuer ay umanod na bigla

sila'y nagsagawa ng isang rescue operation
sa lalawigan ng Bulacan ginawa ang misyon
sa bayan ng San Miguel, iligtas ang naroroon
ginampanan ang tungkulin sa atas ng panahon
ngunit matinding baha ang sa kanila'y lumamon

tagapagligtas natin silang limang nangamatay
tungkuling sa kalamidad ay magligtas ng buhay
ng kanilang kapwa, ang buhay nila'y inialay
upang mailigtas ang iba, mabuhay, mabuhay!
sila'y mga bayani! taospusong pagpupugay!

- gregoriovbituinjr.
09.28.2022

* mga litrato mula sa google

Martes, Setyembre 27, 2022

Ondoy at Karding

ONDOY AT KARDING

dalawang bagyong nanalasa 
halos magkaparehong petsa
Setyembre dalawampu't lima
at hanggang kinabukasan pa

nang mag-Setyembre Bente-Sais
anim-na-oras lang, kaybilis
ng Ondoy nang ang Metropolis
ay nilubog, baha'y hagibis

Karding din ay napakatulin
typhoon signal four na tinuring
mga ulat ay ating dinggin
sa Quezon namuro si Karding

handa ba tayo sa ganito?
sa tumitinding klima't bagyo?
pag nanalanta na'y paano?
kay Ondoy ba tayo'y natuto?

panawagang Climate Justice Now
ay narinig bang inihiyaw?
ang aral ba nito'y malinaw?
na sa puso't diwa'y lumitaw?

- gregoriovbituinjr.
09.27.2022

Miyerkules, Setyembre 21, 2022

Mantika at dishwashing liquid

MANTIKA AT DISHWASHING LIQUID

halos magkamukha, subalit huwag magkamali
na mantika ang gamitin sa paghugas ng pinggan
o dishwashing liquid kung magpiprito sa kawali

lalo na't magkatabi lang ang kalan at lababo
ay, pag nagkamali ka'y anong laking katangahan
na bawat pagkakamaling ito'y sadyang perwisyo

di sinasadya, pareho pang Spring yaong tatak
magkaiba ng pinagbilhan, di ko rin napansin

pagkabili galing palengke, ihiwalay sadya
lagyan ng "Di ito mantika" ang dishwashing liquid
ang mantika naman ay lagyang "ito'y bumubula"

ay, huwag kang magkakamali, aking kaibigan
at talagang sarili mo'y iyo nang sisisihin
tingnan mo muna bago gamitin, ang bilin ko lang

- gregoriovbituinjr.
09.21.2022

Linggo, Setyembre 18, 2022

Inihaw na tahong

kaysarap ng inihaw na tahong
na inihain sa aming pulong
na mula sa dagat ng linggatong
ng samutsaring paksang umusbong

kung naroong mangga'y manibalang
kung buwan ay maghulog ng sundang
kung lumabas ang kawan ng balang
kung gumagala'y may pusong halang

kaysarap ng inihaw na tahong
habang kayrami ng mga tanong
iba'y pakitang-gilas sa dunong
sa balitaktaka'y di umurong

- gbj/09.18.2022

Alon

pagyapak sa alon
sa akin lumulon
pagyakap ang tugon
sa bawat nilayon

- gbj/09.18.2022

Sabado, Setyembre 17, 2022

Talukab at talukap

TALUKAB AT TALUKAP

ang talukab pala'y shell o kaha
ng alimango o kaya'y tahong
ang talukap ay takip ng mata
o eyelid, odom o tabon-tabon

dalawang salitang magkatugma
na kapwa katinig na malakas
pakinggan mo lamang ang salita
upang kahulugan ay mawatas

- gregoriovbituinjr.
09.17.2022

* mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 1217

Martes, Setyembre 13, 2022

Pusang uhaw

PUSANG UHAW

sige lang, pusa, dapat matighaw
ang iyong nararamdamang uhaw
tubig baha man o galing kanal
kung sa uhaw ay di makatagal

buti naman at naiinom mo
ang bigay ng kalikasang ito
tubig mang mula ulan o bagyo
ay makakatighaw ngang totoo

habang ako nama'y nanonood
na pagmasdan ka'y kinalulugod
galing man ang tubig sa alulod
ay nakainom kang di hilahod

di ka tulad naming mamamayan
na boteng tubig, bibilhin naman
mahal man ang presyo'y babayaran
mawala lamang ang kauhawan

- gregoriovbituinjr.
09.13.2022

* nakunan ng bidyo ang pusang ito sa isang bangketang nadaanan ng makatang gala

Umaga umuga, umiga ang sapa

UMAGA UMUGA, UMIGA ANG SAPA

UMAGA nang lindol naramdaman
tila ba iyon na'y katapusan
UMUGA ang buong kalupaan
hanap agad ay makakanlungan
UMIGA ang sapa't lalamunan
ang mga hayop ay atungalan

gunita sa isang lalawigan
na gagawin ay di ko malaman
lalo na't tila pinagsakluban
na noon ng lupa't kalangitan
ah, mag-ingat tayo, kababayan
ang ganito'y ating paghandaan

- gregoriovbituinjr.
09.13.2022

Huwebes, Agosto 25, 2022

Sa basurahan

SA BASURAHAN

may basurahan palang tapunan
ngunit nagtatapon ka sa daan
bakit? wala ka bang pakialam?
dahil ba di mo iyan tahanan?

sa tahanan ba'y maayos naman?
di mo ginagawang basurahan?
kalat dito, doon, at kung saan
para bang wala kang pakiramdam

pag walang basurahan, ibulsa
huwag magtapon ng basta-basta
sa basurahan lang magtapon ka
na dapat tayo'y may disiplina

tulungan natin ang kalikasan
pagandahin ang kapaligiran
basura'y doon sa basurahan
di sa pasilyo, daan, saan lang

- gregoriovbituinjr.
08.25.2022

Martes, Agosto 9, 2022

Paglalaba sa kanal

PAGLALABA SA KANAL

binidyuhan ko lang nang makita
ang isang matandang naglalaba
sa tubig ng kanal, sa bangketa
dahil tubig ba'y libre talaga?

kita kong malakas ang pag-agos
ng tubig, baka kaya nilubos
ng matanda, paglaba'y rinaos
lalo't sa buhay siya'y hikahos

bakit kanal ang nilabhang lubha?
nitong matandang tingnan mo't dukha?
kawawang buhay ng maralita
baka wala pang bahay si Tanda

ayoko pang tingnan siyang baliw
kundi sa pagbidyo pa'y naaliw 
matandang kapara'y basang sisiw
na marahil iniwan ng giliw

- gregoriovbituinjr.
08.09.2022

* ang bidyo na 15 segundo ang haba ay nasa kawing na: https://fb.watch/eOd7NSrM28/

Linggo, Hulyo 31, 2022

Upos sa paso

UPOS SA PASO

sa palengke'y nagtungo ni misis
nabili'y isang tumpok na isda
okra, itlog, sangkilong kamatis
nang may makitang ikinabigla

ang paso'y ginawang basurahan!
halamanang nilagyan ng upos
matapos magyosi'y gayon lamang
matapos sa hitit nakaraos

tanong ko lang, upos ba'y pataba?
o di mabulok tulad ng plastik?
gawain itong kahiya-hiya
na upos sa paso pinipitik

basura'y saan wastong ilagak?
ay, di mapalagay yaring isip
tila ba sugat ko'y nag-aantak
kalikasa'y paano masagip?

- gregoriovbituinjr.
07.31.2022

Martes, Hulyo 26, 2022

Kepler 186f


KEPLER 186F

may nakitang planetang kapara raw ng daigdig
anang mga astronomo sa kanilang saliksik
natagpuan ang planetang Kepler, mayroong tubig
na marahil may nabubuhay ding ating kawangis

"There is no planet B!" sigaw ng mga aktibista
walang makapapalit sa mundong nilakhan nila
kayâ kung may natagpuang mundong sa atin gaya 
dapat pang suriin kung may nabubuhay talaga

bakit mundo'y sinisira't naghahanap ng bago
pinabilis ang pagbabago ng klima ng mundo
pulos coal plant, pagmimina, bundok ay kinakalbo
kalsada't dagat ay pinagtatapunang totoo

ngayong may panibagong planeta silang nahanap
bubuo ba tayo roon ng lipunang pangarap?
o kaya'y sistemang walang mayaman at mahirap?
o alagaan ang tanging mundo't tahanang ganap?

- gregoriovbituinjr.
07.26.2022

Martes, Hulyo 19, 2022

Ipipinta ko

IPIPINTA KO

kung tutularan ko si Da Vinci
aking gagawing kawili-wili
ang mga tula kong hinahabi
upang ihandog sa kinakasi

kung tutulara'y si Van Gogh naman
ilalarawan ko ang lipunan
ng laksang dukha't mayamang ilan
patungo sa pagbabagong asam

ako'y ipinanganak ni Inay
nang si Marcel Duchamp ay namatay
pintor siyang kaygaling ng kamay
Oktubre Dos, kami'y nagkasabay
siya'y nawala, ako'y nabuhay

aking ipipinta sa salita
ang asam ng uring manggagawa
aking ipipinta sa kataga
ang kalikasan, gubat at sigwa

ipipinta'y adhika't pangarap
pawis at amoy na nalalanghap
ipipinta sa kapwa mahirap
ang ginhawang dapat nalalasap

- gregoriovbituinjr.
07.19.2022

Lunes, Hulyo 18, 2022

Upos

UPOS

parang kandila pag sinindihan
upang hititin ng nagninilay
mamaya'y liliit ng tuluyan
ang yosing may kasiyahang bigay

ang natirang ipit ng daliri'y
sa kung saan na lang ipinitik
sa daan, pasilyo, di mawari't
ginawa ng buong pagkasabik

ah, matapos sunugin ang baga't
paliparin ang usok sa hangin
at itaktak ang titis sa lupa
ginhawa'y panandalian man din

ikinalat na upos sa daan
ay salamin ng ating lipunan

- gregoriovbituinjr.
07.18.2022

Tsiismis ay alimuom

TSISMIS AY ALIMUOM

tsismis ay alimuom, anang Rio Alma
sa isang sanaysay niyang aking nabasa
na iniulat naman ni Ambeth Ocampo
na sa ngayon ay binabanatan nang todo

mas matindi pa raw sa pakpak ng balita
yaong alimuom, sabi pa ng makata
singaw galing sa lupa matapos ang ambon
o ulan, tsismis ay lumitaw ding ganoon

historya'y tsismis daw, anang isang Ella Cruz
tila ba turo sa paaralan ay kapos
dapat sa historya'y may fact check at batayan
di basta narinig, iyon na'y kasaysayan

ah, dalawang iyon ay dapat pag-ibahin
di tsismis ang kasaysayan ng bayan natin
maraming dapat gawin kung ganyan ang batid
ng henerasyon ngayon, kilos na, kapatid

- gregoriovbituinjr.
07.18.2022

Talasalitaan:
alimuom - singaw na galing sa lupa pagkatapos ng ulan o ambon, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 34
tsismis - mula sa Espanyol na chismes, kaswal na usapan o balita hinggil sa ibang tao, karaniwang kaugnay ng mga detalyeng hindi kumpirmadong totoo, UPDF, p. 1279

Linggo, Hulyo 17, 2022

Lanta

LANTA

kung ako'y dahon nang nalalanta
matatanggal na ako sa sanga
katandaan ay narating ko na
matatapos na yaring pagbaka

sinubukan noon ng amihang
ako'y tanggalin sa kinalagyan
kaytibay ko sa pinagkapitang
sanga't talaga ngang nanindigan 

kay Inang Kalikasan ay dahong
nakipagtagalan sa panahon 
ako'y dahong nakibaka noon
na pagkalanta'y inabot ngayon

hintay na lang matanggal sa tangkay
upang sa lupa na'y humingalay
pagkalanta ko'y 'wag ikalumbay
at may uusbong ding bagong buhay

- gregoriovbituinjr.
07.17.2022

Miyerkules, Hulyo 13, 2022

Tanaga sa upos

TANAGA SA UPOS

ang nagkalat na upos
sa paligid na'y ulos!
solusyon bang papatos
ay sangkaterbang kutos?

- gregoriovbituinjr.
07.13.2022

tanaga - taal na tulang may pitong pantig bawat taludtod

Pagkatha

PAGKATHA

di ako tumutula / para sa sarili lang
at kung pangsarili lang / ay di ako tutula
at kung di makatula, / bakit ba diwa'y lutang
sa langit ng kawalan, / loob ko'y di payapa

bakit sa aking budhi'y / mayroong sumisilang
na samutsaring paksang / minsa'y di matingkala
tila ba mga luhang / sa dibdib naninimbang
paano pipigilin / kung di ko masawata

may tumutubong damo / maging sa lupang tigang
tinutula ko'y buhay / ng madla't kapwa dukha
may tumutubong palay / sa bukid na nalinang
adhika ng pesante't / obrero'y tinutula

ang binhi niring wika'y / sa loob nakaumang
na pag naglaho'y tila / baga mangungulila
pawang buntong hininga / lalo't may pagkukulang
na di dalumat hanggang / ako'y naglahong bula

- gregoriovbituinjr.
07.13.2022

Miyerkules, Hulyo 6, 2022

Upos

UPOS

nauupos akong di mawari
sa nagkalat na paunti-unti
hanggang tumambak na ng tumambak
na kalikasan na'y nag-aantak
sa sugat na ating ginagawa
pagkasira niya'y nagbabanta
nagkalat na sa mga lansangan
at sa ating mga katubigan
sa mga isda'y naging pagkain
mga tao isda'y kakainin
paano tayo makakaraos
sa nagkalat na nakakaupos

- gregoriovbituinjr.
07.06.2022

Martes, Hulyo 5, 2022

Bagtas

BAGTAS

isang tanghali'y naglakad-lakad
sa isang lungsod na tila gubat
sa kainitan ay nabibilad
mabuti't di muling namulikat

maglakad ba'y magandang diskarte
naiisip na di mapakali
o gawa ng walang pamasahe
yaong binubulong sa sarili

sa basag-ulo'y muntik malumpo
kaya ngayo'y nag-eehersisyo
katawa't binti'y naeensayo
aba'y pampalakas pa ng buto

napili nang tahakin ang landas
na payapa't bihirang mabagtas
mabuti ang puno, walang dahas
matipuno, may dahong di lagas

- gregoriovbituinjr.
07.05.2022

Sabado, Hulyo 2, 2022

Upos

UPOS

may namumuti sa aspaltadong 
kalsadang animo'y mga pekas
na di man lang pansinin ng tao
na sa kalikasa'y umuutas

taktak dito't doon, ay, magmuni
saan nga ba ang wastong tapunan
pinitik lang matapos magyosi
lansanga'y ginawang basurahan

sa balita, pangatlo ang upos
sa basurang naglutang sa laot
kung makina'y maimbentong lubos
na sa ganyang problema'y sasagot

baka sa upos, may magawa pa
lalo na't binubuo ng hibla
barong ay mula hibla ng pinya
lubid ay sa hibla ng abaka

pag-isipan anong tamang solusyon
hibla ng upos, gawing sinturon?
sapatos, bag, ito sana'y tugon
upang laot di ito malulon

- gregoriovbituinjr.
07.02.2022

Huwebes, Hunyo 30, 2022

Sa Daang Mulawin

SA DAANG MULAWIN

ako si Agilus at siya naman si Alwina
sa mundo ng mga Mulawin ay magkapareha
sa daigdig ng mga taong ibon sumisinta
ngunit handang magtanggol laban sa mga Ravena

minsan ay napapunta ako sa Daang Mulawin
sa isang lalawigang doon nagnilay-nilay din
ng samutsaring nangyari't paksa sa mundo natin
na nagpatibay sa aking prinsipyo't adhikain

payak lamang ang hinahangad ko sa iwing buhay
na aking Alwina'y makasama sa tuwa't lumbay
na karapatang pantao't hustisya'y kamting tunay
na uring manggagawa sa layon ay magtagumpay

narito man sa Daang Mulawin, may nalilirip
punong mulawin ay alagaan nati't masagip
laban sa kapitalismong tubo ang sinisipsip
pagdurog sa sistemang bulok na'y di panaginip

- gregoriovbituinjr.
06.30.2022

Miyerkules, Hunyo 29, 2022

Paskil

PASKIL

nadaanan kong muli ang paskil
kaya naroong napapatigil
baligtad ba'y ginawa ng sutll?
basura'y lipana't di matigil

paalala nga'y "Bawal magkalat"
habang pader ay tadtad ng sulat
na tila may isinisiwalat
na kung titiga'y di madalumat

O, kalikasan, kapaligiran!
magtatanghal pa ba sa lansangan?
baka, kung di maalibadbaran
sa paligid na panonooran

huwag magkalat, dapat mabatid
pagnilayan ang mensaheng hatid
madaling maunawa, kapatid
na maraming bagay ay di lingid

upang di tayo mapariwara'y
dinggin naman yaong paunawa
upang kung dumaan man ang sigwa'y
di malunod sa basura't baha

- gregoriovbituinjr.
06.29.2022

Linggo, Hunyo 26, 2022

Dagok

DAGOK

paano ba natin ginagalang ang mambabasa
kung kathang tula sa kanila'y nakakaumay na
may isyu't mensahe kang nais mong mabatid nila
subalit tula mo'y may talinghaga't kariktan ba?

may adhikain ang makatang isinasabuhay
sa ilalim ng tanglaw ng musa napagninilay
na bago pa siya hiranging kalaban at bangkay
mensahe'y ipaalam, masa'y pakilusing tunay

kalikasan, kapaligiran, kariktan, katwiran 
talinghaga, manggagawa, nagdaralita, bayan
lansangan, karapatan, katarungang panlipunan
sinuman, anuman, saanman, paano, kailan

bihirang may mag-like sa mga tula ko sa pesbuk
tanda bang ako'y dapat tumigil, di ko maarok
patuloy lang ako sa pagkatha, ito ma'y dagok
baka may mamulat sa sistemang di ko malunok

- gregoriovbituinjr.
06.26.2022

Nauupos

NAUUPOS

naupos ako't kayraming upos
na sa paligid ay di maubos
kalikasa'y nakawawang lubos
tila ba tayo na'y kinakalos

upos na tila ba anong lupit
sa laot ng linggatong ay dapit
na di maawat ang makukulit
tapon ay upos na humahaplit

kailan ba ito magwawakas?
upang kalikasa'y mailigtas
tila mundo'y nagkalugas-lugas
na di batid paano malutas

buti't ginagawan ng paraan
na pansamantalang kalutasan
tulad ng paglikha ng titisan
o ashtray na upos ay tapunan

tayo kaya'y bakit urong-sulong?
sa isyung ito'y di makatulong?
yaring problema'y saan hahantong?
kung di malutas ng marurunong

- gregoriovbituinjr.
06.26.2022

Huwebes, Hunyo 23, 2022

Alagata

ALAGATA

pumatak na naman ang ulan habang nakikinig
ng talakayan sa zoom na halos di na marinig
ang tagapagsalita sa tinuran niyang tindig
hinggil sa ilang isyung pambayan at pandaigdig

may bagyo ba? anong pangalan? hanggang pinasok ko
ang mga damit na nakasampay sa labas, dito
ko naalagata paano tutugon ng wasto
hinggil sa papainit na klima sa ating mundo

isinuot ko ang naitagong pantalong kupas
na alaala ng kabinataan kong lumipas
habang pang-itaas ay kamisetang walang manggas
nasa diwa yaong pagtahak sa putikang landas

gabi, naririto't di pa rin dalawin ng antok
ang pusa'y nag-aabang sa labas, may inaarok
ako, mailalagay kaya ang dukha sa tuktok?
marahil, kung mapapalitan ang sistemang bulok

- gregoriovbituinjr.
06.23.2022

Miyerkules, Hunyo 22, 2022

Kailangan ka

KAILANGAN KA

bayani ay kailangan
ng ating kapaligiran
at daigdig na tahanan;
ikaw ba'y isa na riyan?

daigdig ay gawing lunti
basura'y di maging gawi
baluktot ay mapapawi
kung iwawasto ang mali

sinong magtutulong-tulong
kundi tayo-tayo ngayon
buti ng mundo'y isulong
tungkuling napapanahon

kung gawin ang sinasabi
upang sa mundo'y mangyari
ang dito'y makabubuti 
Igan, isa kang bayani

- gregoriovbituinjr.
06.22.2022

Martes, Hunyo 21, 2022

Alapaap

ALAPAAP

madalas ay napapatingala
upang titigan ang alapaap
na ang hubog ay kaygandang sadya
nais tuloy marating ang ulap

baka naroroon ang diwata
magandang musang nasa hinagap
inaawitan ang mga tala
habang pipit ay sisiyap-siyap

sa toreng garing, makata'y wala
nasa putikang sisinghap-singhap
kasama ang dukha't manggagawa
lipunang makatao ang hanap

may tungkuling gagawin sa bansa
paano lalabanan ang korap
paano durugin ang kuhila
at pagkaisahin ang mahirap

narito akong nakatingala
habang kandila'y aandap-andap
gamugamo'y biglang nangawala
nasunog ang pakpak sa sang-iglap

- gregoriovbituinjr.
06.21.2022

Puna

PUNA

sementado na nga, papatungan pa ng aspalto
dahil ba katapusang buwan na nitong pangulo?
kaya kailangang gamitin ang natirang pondo
dahil pondong di ginamit, isasauli ito

kaya kahit sementado na ang nasabing daan
upang magamit ang pondo'y mag-aaspalto naman
imbes ibigay bilang ayuda sa mamamayan
gumawa ng proyektong di pa naman kailangan

anong epekto sa mamamayan ng ganyang gawa?
pag umulan, bumagyo o nanalanta ang sigwa
tataas ang kalsada't sa bahay na magbabaha!
di ba nila naisip ang kanilang malilikha?

sementado na, aaspaltaduhin pa, ay, astig!
aba, iyan ang pagtingin ko, ha, di nang-uusig
ay, huwag ka sanang masaktan sa iyong narinig
pondo ng bayan, gamiting tama, huwag manglupig!

- gregoriovbituinjr.
06.21.2022

Sabado, Hunyo 18, 2022

Sunken garden

SUNKEN GARDEN

kaysarap na tambayan ang paligid na mapuno
dinig mo ang mga kuliglig sa pag-aawitan
animo kuliglig ay naghahandog ng pagsuyo
sa kasintahan o marahil sa sangkatauhan

kaylinis dito't anong sarap ng simoy ng hangin
tila walang kalat maliban sa balat ng kendi
kaysarap magpahinga't nakaraan ay nilayin
tulain ang karanasan gaano man katindi

tila ba nasa kanayunan at ako'y malusog
tila ba walang karamdaman o anumang sakit
narito ako sa gubat sa lungsod, aking irog
paligid ay dinaramang nakatitig sa langit

sa panahong ganito, itinutula'y pag-ibig
sa ibang panahon, itinutula'y isyu't tindig

- gregoriovbituinjr.
06.18.2022

Dalawang puno

DALAWANG PUNO

animo'y binti ng kapre
ang mga naroong puno
na sa aking guniguni
ay bigla namang naglaho

totoo kayang may kapre,
manananggal at tikbalang?
gaano sila kalaki?
sila ba'y may pusong halang?

nakunan ko ng litrato
ang dalawang punong iyon
dahil iba ang sipat ko
gana ng imahinasyon

namalikmata na naman
sa pagpitik ng kamera
di ba nagulumihanan
sa mga pinagkukuha?

- gregoriovbituinjr.
06.18.2022

Huwebes, Hunyo 16, 2022

Boteng plastik

BOTENG PLASTIK

mga walang lamang boteng plastik
nakita kong doon nakasiksik
sa diwa ko'y tila itinitik
kaytagal kung gagawing ekobrik

marahil gawing paso't pagtamnan
ng binhi't palaguing halaman
tamnan ng gulay, gawing gulayan
okra, munggo, sitaw, o anuman

basurang plastik na'y tambak-tambak
sa mundong tila ginawang lusak
plastik ba'y saan dapat ilagak?
ibalik sa pabrika ang linsyak!

isang pansamantalang solusyon
ang ekobrik na gawa ko ngayon
minsan, nakakatamad na iyon
lalo't mag-isa lang ako roon

magandang bukas nitong daigdig
ang layon ko kaya aking ibig
makatulong gamit yaring bisig
mundo'y sagipin ang aking tindig

- gregoriovbituinjr.
06.16.2022

* litratong kuha ng makatang gala sa opis na pinupuntahan

Martes, Hunyo 14, 2022

Strawberry moon

STRAWBERRY MOON

gaano kaygandang pagmasdan ang Strawberry Moon
magkukulay strawberry kaya ang buwan ngayon
ngunit maulap ang kalangitan, panay ang ambon
magbakasakali tayo, abangan pa rin iyon

ihanda ang mga mata, pati iyong kamera
bakasakali lang na makunan mo ng maganda
o kaya'y tandaan, ilarawan sa alaala
at baka may makatha ka pang tula o istorya

O, Strawberry Moon, pagdalaw mo'y makasaysayan
anong hiwagang mayroon na dapat kang pagmasdan?
lalo sa aking plumang may kung anong hinahawan
pag-iral mo sa siyensya ba'y anong kahulugan?

karagatan ba'y taog muli pag nagpakita ka?
o sa Musa ng Panitik ay inspirasyon kita?
daraan ba'y matinding sigwa kaya nagpakita?
o tulad ng Strawberry, may masaganang bunga?

- gregoriovbituinjr.
06.14.2022

taog - high tide
* batay sa balita ni Mang Tani Cruz sa GMA7

Linggo, Hunyo 12, 2022

Pita

PITA

dinggin mo ang tinig
ng ating daigdig;
kung pulos ligalig,
wala bang pag-ibig?

tingni ang alindog
ng dagat at ilog;
sa basura'y lubog
ang mundo kong irog.

halina't magtanim
ng punong malilim,
ng adhikang atim,
ng pagsintang lihim.

ating alagaan
ang kapaligiran
at ang kalikasang
dapat mapagyaman.

haynaku, haynaku!
di po ito hayku..
ang panawagan ko
sana'y dinggin ninyo

ang hanap ng ibon
ay saan hahapon
sa sangang mayabong
o kawad lang doon?

- gregoriovbituinjr.
06.12.2022

Lunes, Hunyo 6, 2022

Ang pokpok

ANG POKPOK

mababa rin kaya ang lipad ng nasabing Pokpok
iyon ang tawag sa ibong animo'y kumakatok
ngunit huni pala iyong tila ba nanghihimok
na sa kanyang lungga tumuloy sinumang nalugmok

upang bigyan niya ng tunay na kaligayahan
upang nararanasang lumbay ay makalimutan
upang madama ang luwalhati sa kalangitan
upang ipinagbabawal daw ay iyong matikman

maagang bahagi pa lang ng buhay ko'y naakit
sa mga pokpok na pag iyong nakita'y kayrikit
tila baga ibong ito iwing puso'y binitbit
upang sa saya'y dinggin ang maingay niyang awit

O, pokpok, gaano ba kababa ang iyong lipad
upang mga nangalulungkot ikaw ay mahangad
upang sa alay mong pagsinta sila'y magbumabad
ang tunay mo bang layunin ay iyong inilantad

- gregoriovbituinjr.
06.06.2022

* litrato mula sa artikulong "Meet the Pokpok: A Noisy and Colorful Bird of the Philippines" na nalathala sa esquiremag.ph

Linggo, Hunyo 5, 2022

Tula sa WED2022

SA DAIGDIGANG ARAW NG KAPALIGIRAN

kayraming gagawin, masdan mo ang kapaligiran
pakinggan ang awitin ng Asin sa kalikasan
polusyon, upos, plastik, basura, klima rin naman
sa mga suliraning ito'y anong kalutasan

kayrumi ng Ilog Pasig, ng karagatan natin
nakakalbo ang kagubatan, halina't magtanim
kayraming isyung dapat isipin anong gagawin
tulad sa Marcopper na nawasak yaong lupain

Ondoy, Yolanda, climate change, matitinding daluyong
pang-unawa't pagbibigkis nga'y dapat maisulong
maraming magagawa, lalo't magtutulong-tulong
lalo't bukás ang isipan sa isyung patung-patong

ngayong World Environment Day, ikalima ng Hunyo
tinakdang petsa para sa kalikasan at tao
ang nagbabagong klima'y nararamdamang totoo
isyu rin ang plantang coal at pagmimina sa mundo

makiisa na sa pagkilos laban sa plantang coal
isang sanhi kaya klima'y nagkakabuhol-buhol
sa pagtatayo ng dambuhalang dam na'y tumutol
buhay at kultura ng katutubo'y ipagtanggol

di na dapat paabutin pa sa one point five degree
ang pag-iinit nitong mundo, huwag isantabi
ang isyung ito't talagang di na mapapakali
maraming lulubog na isla pag ito'y nangyari

sa laot, kinakain na ng isda'y microplastic
ah, di na mabilang ang upos at basurang plastik
naggugupit na ng plastik upang gawing ekobrik
pagbabakasakali rin ang proyektong yosibrik

ngayong World Environment Day, pag-isipan nang lubos
ang mga isyung nabanggit, tayo na'y magsikilos
para sa kinabukasan, bayan at masang kapos
upang sa mga isyung ito, tao'y makaraos

- tula't litrato ni gregoriovbituinjr.
06.05.2022

Biyernes, Hunyo 3, 2022

Pagmumuni

PAGMUMUNI

I

patumpik-tumpik pa rin sa gaod
habang nananakit ang gulugod
nasa balsa'y nagpapatianod
aba'y di ito nakalulugod

kundi'y sabay-sabay malulunod
kung basta na lang maninikluhod
sa naghahari-hariang "lingkod"
nasa tabing-tabi'y di umisod

II

babasahin ko ang pangungusap
ng makatang lumaki sa hirap
baka makuha sa isang iglap
ang taludtod niyang hinahanap

baka maluha sa isang irap
ng dalagang aking pinangarap
buhay ko man ay aandap-andap
ngunit ayokong kita'y maghirap

III

nais kong mag-araro sa bukid
kasama yaong mga kapatid
kahit paano'y may nababatid
nang gutom ay tuluyang mapatid

anong sarap ng amihang hatid
ng hanging sa akin makaumid
ay makakalikha rin ng lubid
pag pinagsama'y laksang sinulid

IV

sa putikan na nga nagtampisaw
yaong kaysipag niyang kalabaw
na nag-araro ng buong araw
habang uhay ay nagsisisayaw

buti't binti na'y naigagalaw
kanina, pulikat ay humataw
mabuti nang salawal ay lawlaw
huwag lamang binabalisawsaw

- gregoriovbituinjr.
06.03.2022

Alimpungat

ALIMPUNGAT

di ako makaparada roon
habang pinuputakti ng lamok
yaring sugat kong namuo noon
nang magbalantukan na'y umumbok

guniguni'y pawang pangitain
na pakiramdam ko'y di maatim
habang kayrami nila sa hardin
doon nagsisiksikan sa lilim

bigla akong naaalimpungat
sa mga nag-indakang liwanag
tila walang tulog, ako'y puyat
subalit nanatiling matatag

anila, aanhin pa ang damo
naalala habang nakatungo
kung namatay na raw ang kabayo
aral bang ito'y saan nahango

maliligtasan din ang pandemya
at anumang kaharaping sigwa
bantayan ang nagbabagong klima
sa panahong ating iniinda

- gregoriovbituinjr.
06.03.2022

Linggo, Mayo 29, 2022

Pagmumuni

PAGMUMUNI

nakatitig muli sa kawalan
nakatingala sa kalangitan
nangyayari sa kasalukuyan
ay may ugnay sa kinabukasan

ang tubig sa aplaya'y mababaw
ramdam ng katawan ko ang ginaw
unang punta ko lang sa Anilao
ngunit kayrami ko nang nahalaw

aralin sa dinaluhang pulong
sa zero-waste na malaking tulong
nakasalamuha'y marurunong
nagbahagi ng kanilang dunong

dinig ko ang alon sa aplaya
tila dinuduyan ang pandama
buti na lang, kasama ang sinta
nagtampisaw doong buong saya

- gregoriovbituinjr.
05.29.2022

Sa Anilao

SA ANILAO

gumaling sa tubig ng Anilao
ang matagal kong inindang pilay
sa balikat, kaytagal nang ngalay
na akin ngayong naigagalaw

O, maraming salamat sa dagat
sa nakagaling na tubig-alat
naitataas na ang balikat
na dati'y masakit kung iangat

at sa wakas ay nailatag ko
sa pulong ng zero waste ang isyu
lalo na't yosibrik kong proyekto
nang malutas ang upos na ito

kahit papaano'y may pumansin
proyekto kong munti'y dininig din
sa ka-adbokasya'y naitanim
ang isang isyung dapat lutasin

imbitado'y si misis sa pulong
at ako'y salimpusa lang doon
subalit sumama na sa layon
na yosibrik man ay makatulong

O, Anilao, salamat pong muli
sa pulong natalakay ang mithi
balikat pa'y gumaling ng sidhi
habang masid, kariktan mong lunti

- gregoriovbituinjr.
05.29.2022

* dumalo ang makatang gala sa dalawang araw na pulong ng Zero Waste Philippines, Inc. (ZWPI) sa Anilao, Mabini, Batangas, Mayo 28-29, 2022
* litratong kuha ni misis

Sabado, Mayo 28, 2022

Tag-ulan na

TAG-ULAN NA

kagabi, ngayong gabi
umulan ng malakas
sa bubong ay kaytindi
tila ba nandarahas

misis ay nagbunganga
nang nagkalat ang plastik
na basurang binaha
sa kalsadang nagputik

nagugulumihanan
sa nasalantang gamit
binaha kasi naman
tiyan na'y naghihigpit

ngayon nga'y tag-ulan na
kaya kita'y mag-ingat
baka maabutan pa
ng tabsing na kay-alat

- gregoriovbituinjr.
05.27.2022

Gamugamo

GAMUGAMO

pinatay ko ang ilaw sa silid
nang gamugamo'y nangaglipana
kaya di na sa atin nalingid
na ulang matindi'y daratal na

ganoon sila, aking napansin
binuksan ko ang ilaw sa banyo
kawan silang nagsisuguran din
at bombilya'y pinutakting todo

lumabas muna ako ng bahay
kayrami rin sa ilaw ng poste
tila nagpipyesta silang tunay
sa nadamang laya ngayong gabi

at maya-maya lang ay umulan
naisipan kong agad umuwi
ang bubong ay nagkakalansingan
nagtungong banyo upang umihi

kawang gamugamong naroon
animo'y naglanguyan sa timba
o nangalunod ang mga iyon
anong kanilang ibinabadya

- gregoriovbituinjr.
05.27.2022

Martes, Mayo 24, 2022

Ang kwento ng nuno

ANG KWENTO NG NUNO

mahirap maghanap ng karayom sa dalampasigan
yaong sabi ng nuno sa apo kamakailan
kahit na isa kang mananahi sa kapatagan
maliban kung may dala ka na mula patahian

namimilosopo rin paminsan-minsan ang nuno
upang mabigyang aral ang apong nakatalungko
pinagmamasdan ang alon sa di naman malayo
kanyang nuno'y pinakinggan ng buong diwa't puso

nagkwento ang nuno ng karanasan niya noon
mula bata, magbinata, mag-asawa paglaon
sinariwa ang mga saya't dusa ng kahapon
ng digma, ng unos, ng pagtutunggali sa alon

kanya bang mga kwento'y karunungang masasabi?
upang sa panahon ngayo'y may aral at may silbi?
lumang panahon ba'y ating basta isasantabi?
o hahalawan ng aral ang karayom ng sastre?

- gregoriovbituinjr.
05.23.2023

Lunes, Mayo 23, 2022

Kalikasan

KALIKASAN

ating kalikasan
at kapaligiran
ating alagaan
huwag pabayaan

upang salinlahi
at iba pang lipi
dukha't ibang uri
ay di mangahikbi

pagkat nawala na
kalikasang sinta
tila itinumba
ng kapitalista

at tusong hunyango
para lang sa tubo
paano mahango
ang mundong siphayo

kinalbo ang bundok
gubat ay inuk-ok
sa kita tumutok
sa bulsa sinuksok

gawin ang marapat
upang yaong bundat
sa tubo'y mapuknat
at maisiwalat

- gregoriovbituinjr.
05.23.2022

Pagtatanim

PAGTATANIM

tara, kita'y magtanim sa paso
ng binhing tagos sa diwa't puso
tara, kita'y magtanim ng puno
alagaan ng buong pagsuyo

tara, kita'y magtanim sa parang
ng binhi ng kalayaang asam
tara, kita'y magtanim sa ilang
ng binhi ng buti't may katwiran

pwede kayang magtanim sa gulong
habang sa trompa'y dinig ang bulong
subukan kung ito'y ikasulong
ng bayang problema'y patong-patong

ah, kaygandang gawa ang magtanim
lalo't lumago'y punong may lilim
tinikang rosas man ang masimsim
may ihahandog sa sintang lihim

tara, kita'y magtanim ng gulay
upang may maiulam sa bahay
di ba't ganito'y kaygandang pakay
upang walang magutom na tunay

balang araw ay may maaani
lalo't inalagaang mabuti
pagtatanim ay sadyang may silbi
sa bayan, sa pamilya't sarili

- gregoriovbituinjr.
05.23.2022

Biyernes, Mayo 20, 2022

Usapan sa 2150

USAPAN SA 2150

tara, kunan natin ng litrato
yaong puno doon sa museyo
kawili-wili raw tingnan ito
nanlumo naman ang aking lolo

di kasi ito inalagaan
hanggang puno'y nawalang tuluyan
mundo'y kay-init, walang pagtamnan
ng punong sa init pananggalang

kung di nagpabaya ang ninuno
disin sana'y mayroon pang puno
paano na? ito na'y naglaho
O, tao, saan tayo patungo?

BALIK SA 2022

tumitindi ang banta ng klima
bagyo'y kaytindi kung manalasa
bundok at gubat ay nakalbo na
tuyot na ang lupang sinasaka

tara, magtanim tayo ng puno
diligan ito upang tumubo
kumilos tayo't magtagpo-tagpo
mag-usap ng puno'y di maglaho

gawin natin sa kasalukuyan
ang para na sa kinabukasan
ng sunod na salinlahi't bayan
tara, kumilos na, kaibigan

- gregoriovbituinjr.
05.20.2022

* tula para sa International Museum Day, 05.18.2022
* 2 litrato mula sa google

Lunes, Mayo 16, 2022

Talaghay

11. Talaghay - Resilience
* tara, gamitin na natin sa pagtulâ

noong panahon ng Yolanda
ay napakita raw na tunay
yaong resilience o talaghay
at doon tayo'y kinilala

ano naman ang opinyon mo
o pananaw o pagninilay
taglay nga ba ng Pilipino
itong resilience o talaghay

- gregoriovbituinjr.
05.15.2022

* saliksik mula sa kawing na:
https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/50-beautiful-filipino-words-a00293-20210816-lfrm3

Biyernes, Mayo 13, 2022

Lipunang Makatao: Sagot sa Kantang "Bagong Lipunan"

LIPUNANG MAKATAO: SAGOT SA KANTANG "BAGONG LIPUNAN"
Maikling sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Kampanyahan pa lang ay pinatutugtog na sa trompa o MPT ng BBM ang "Bagong Lipunan". Ang kantang pinauso noong panahon ng batas-militar, noong panahon ng diktadura. At ngayong malaki ang kalamangan ni BBM kay Leni sa halalan, at pag sumumpa na bilang pangulo si BBM, tiyak muling iilanglang sa himpapawid ang kanta ng diktadura - ang "Bagong Lipunan".

Nakakasuka, pag alam mo kung ano ang awiting iyon. Ideyolohikal, kanta ng panahon ng diktadura, noong panahong maraming paglabag sa karapatang pantao, maraming tinortyur, kinulong at iwinala na hanggang ngayon ay hindi pa nakikita. Kumbaga, labanan din ito ng kultura. Kaya balikan natin ang isa pang awiting mas nararapat na kantahin ng ating mamamayan, ang "Lipunang Makatao". Lagi itong inaawit sa mga pagtitipon ng manggagawa't maralita. Lagi itong inaawit ng grupong Teatro Pabrika sa mga pagkilos, bagamat karaniwang ang salitang "kaibigan" ay pinapalitan nila ng "manggagawa". Lagi namin itong inaawit. Lagi ko itong inaawit.

Dalawang magkaibang kanta - Bagong Lipunan at Lipunang Makatao. Anong klaseng lipunan nga ba ang nais tukuyin ng magkatunggaling awiting ito? Magkaibang liriko ng awitin. Kanta upang disiplinahin ang mamamayan. Awit hinggil sa kongkretong pagsusuri sa kongkretong kalagayan ng mamamayan. Dalawang magkatunggaling awit. Labanan ng mga uri. Kapitalista laban sa manggagawa. Burgesya laban sa dukha. Trapo laban sa tinuturing na basahan. Mapagsamantala laban sa pinagsasamantalahan. Mapang-api laban sa inaapi.

Mas matindi rin ang "Lipunang Makatao" kaysa "Bayan Ko" na sinulat ni Jose Corazon de Jesus. Ang lipunan ay pandaigdigan, hindi lang pambayan. Dapat palitan ang sistema ng lipunan, hindi lang paalisin ang dayuhan. Dapat lumaya sa pagsasamantala, hindi lang paglaya sa kuko ng agila o dragon.

Ang awiting "Lipunang Makatao" ay titik ni Resty Domingo na nagwagi ng unang gantimpala sa isang patimpalak ng awit noong 1988. Awitin itong makabagbag-damdamin pag iyong naunawaan ang ibig sabihin ng awit. Talagang titindig ka para sa prinsipyo ng isang lipunang malaya at makatao, isang lipunang walang pagsasamantala ng tao sa tao.

Bilang aktibistang makata, nais kong balikan, ituro, at ipabatid sa mga manggagawa't maralita ang awit na "Lipunang Makatao" bilang pangontra sa "Bagong Lipunan". Narito po ang liriko ng awit, na sinipi mula sa cover ng cassette tape album na pinamagatang "Haranang Bayan", na inihandog ng Teatro Pabrika sa pakikipagtulungan ng Philippine Educational Theater Association (PETA), na inilunsad noong mga unang bahagi ng 1990s.

Awit:
LIPUNANG MAKATAO

Solo:
Luha'y dumadaloy sa mugto mong mga mata
Larawan mo'y kalungkutan at kawalan ng pag-asa
Magagandang pangarap sa buhay mo'y di makita
Nabubuhay ka sa panahong mapagsamantala.

Koro:
Gumising ka, kaibigan, ang isip mo'y buksan
Dapat mong tuklasin ang tunay na kadahilanan
Bakit may naghihirap na gaya mo sa lipunan
At sa dako roo'y hanapin ang kasagutan.

Tama ka, kaibigan, sila nga ang dahilan
Ang mapagsamantalang uri sa lipunan
Likhang yaman natin, sila ang nangangamkam
Na dapat mapasaatin at sa buong sambayanan.

Koro:
Tumindig ka, kaibigan, tayo nang magpasya
Panahon nang wakasan ang pagsasamantala
Sa diwa ng layunin tayo'y magkaisa
Lipunang makatao'y itindig ng buong sigla
Buong Sigla.

(Instrumental)
(Acapela ng koro)
(Ulitin ang koro kasama ng instrumento)

Tumindig ka, kaibigan, tayo nang magpasya.

Huwebes, Mayo 12, 2022

Salin ng My Desiderata ni Ka Sonny Melencio

Ang Aking Ninanais (My Desiderata)
[Pasintabi kay Max Ehrmann (1872-1945)]
ni Ka Sonny Melencio

Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.

* Desiderata - wikang latin sa "desired things"

Mapoot ka sa kabila ng ingay at pagmamadali, at tandaan anong kapayapaan mayroon sa pagtutol.

Hangga’t kakayanin, huwag susuko, makitungo ng maayos sa lahat ng inaapi.

Sabihin mo ng malakas at malinaw ang iyong katotohanan; at makinig sa masa, maging sa api at walang alam; sila’y may kanya-kanyang pakikibaka at kwento.

Iwasan ang maingay at agresibong trapo; nakakainis sila sa lahat. Kung ihahambing mo ang iyong sarili sa iba, ito’y upang matagpuan lamang ang pakikiisa sa kanila, dahil palaging may mas dakila’t mahusay na taong mababahaginan mo n mga pangarap at layunin.

Masiyahan sa iyong mga nakamit pati na rin sa iyong mga balakin. Panatilihing interesado sa kalagayan ng iba, gaano man kabigat at mahirap; tunay itong mapanghahawakan sa nagbabagong kapalaran ng panahon.

Mag-ingat sa iyong mga pampulitikang gawain, lalo’t puno ng panlilinlang at pandarambong sa daigdig. Ngunit hayaan itong nakahiwalay sa iyo sa kung anong makasariling katangian mayroon ito; nagsusumikap ang maraming tao para sa matataas na mithiin at prinsipyo, at saanpaman, ang buhay ay punong-puno ng pakikibaka at kabayanihan.

Maging tao ka sa iyong kapwa. Lalo na’t huwag magkunwang gumigiliw. Ni maging mapang-uyam sa pakikibaka; sapagka't sa harap ng lahat ng kapighatian at kawalang-kasiyahan, magiging kapara ng damo ang tagumpay.

Tanggapin mong mabuti ang payo ng mga mandirigma sa harap mo, isuko ang lahat ng walang kabuluhang bagay ng kabataan. Pangalagaan ang lakas ng iyong diwa upang malabanan ang anumang daratal na kasawian.

Datapwat huwag pahirapan ang iyong sarili sa madilim na akala. Maraming takot ang nagmula sa pagkapagod at pagkamakasarili.

Higit pa sa matinding disiplina, maging magalang sa iyong sarili at sa kapwa. Kayong lahat ay mga anak ng sansinukob, kung ihahambing sa mga puno at mga bituin; lahat kayo’y may karapatang maging naririto. Malinaw man ito sa iyo o hindi, ang lahat ng sangkatauhan at ang buong sansinukob ay dumaratal sa harap mo.

Kaya makiisa sa sambayanan, saan man sila matagpuan. At anuman ang iyong mga pinaghirapan at adhikain, sa mabigat na kaguluhan ng buhay, hanapin ang kapayapaan sa pakikibaka.

Linisin ito sa lahat ng kasamaan, pang-aapi, at karahasan, upang ito‘y maging magandang daigdig. Tumutol, makibaka, at maging masaya.

Mayo 2022
.
.
.
MY DESIDERATA
(Apology to Max Ehrmann)
by Ka Sonny Melencio

Go rage amid the noise and the haste, and remember what peace there is in resisting.

As far as possible, do not surrender, be on good terms with all the oppressed people.

Speak your truth loudly and clearly; and listen to the masses, even to the downtrodden and the ignorant; they all have their struggle and story.

Avoid loud and aggressive trapos; they are vexatious to everyone. If you compare yourself with others, it is only to find solidarity with them, for always there will be greater and better persons to share your dreams and goals.

Enjoy your achievements as well as your plans. Keep interested in others’ situation, however ardous and difficult; it is a real possession in the changing fortunes of time.

Exercise caution in your political affairs, for the world is full of trickery and thievery. But let this not bind you to what selfish virtue there is; many persons strive for high ideals and principles, and everywhere, life is full of struggle and heroism.

Be a human being for others. Especially do not feign affection. Neither be cynical about the struggle; for in the face of all adversity and disenchantment, victory will be as perennial as the grass.

Take kindly the counsel of fighters before you, surrender all trivial things of youth. Nurture your strength of spirit to combat sudden misfortune.

But do not distress yourself with dark imaginings. Many fears are born of fatigue and selfishness. 

Beyond a strong discipline, be gentle with yourself and with others. You are all children of the universe, no less than the trees and the stars; you all have a right to be here. And whether or not it is clear to you, all humanity and the entire universe are unfolding before you.

Therefore be in solidarity with the masses, wherever you face them to be. And whatever your labors and aspirations, in the grueling turmoil of life, find peace in the struggle. 

Cleanse it of all evil, oppression, and violence, so it will be a beautiful world. Resist, struggle, and be happy.

May 2022

Biyernes, Mayo 6, 2022

Plataporma

PLATAPORMA NG ATING MGA KANDIDATO

minsan, isang hamon ang pagsusulat ng plataporma
ng patula, lalo na sa pantigang labinlima
upang maisagawa ito'y talagang binasa
ang plataporma ng ating kandidatong talaga

hinabi ang mga salita habang nakatitig
sa mga patay na letrang bubuhayin ng tinig
ng pasulat, ng pabigkas, ng pagkakapit-bisig
upang mabatid ng bayan ang isyu't ating tindig

disente't abot-kayang pabahay sa mamamayan
sapat na panlipunang serbisyong pangkalusugan
pagbaka sa diskriminasyon sa kababaihan
may kumprehensibo't sustenableng City Land Use Plan

abot-kaya ang presyo ng pangunahing bilihin
suporta sa mga kababaihan, single parent
suporta sa may kapansanan at senior citizen
murang tubig at kuryente sa mamamayan natin

buwagin ang mga manpower agencies na iyon
upang tiyak na matigil ang kontraktwalisasyon
buwagin ang liberalisasyon, deregulasyon
at pribatisasyon na dulot ng globalisasyon

tunay na security of tenure law ay gawin na
proteksyon sa unyon, karapatang mag-organisa
public protection guarantee sa mayorya ng masa
gobyerno ang magbibigay ng trabaho sa kanila

tuluyan nang tatanggalin iyang Regional Wage Board
upang obrero'y makatanggap ng pantay na sahod
sa lahat ng probinsya kapantay sa punong lungsod
sevenfifty national living wage ang isusunod

sa mga magsasaka'y ipamahagi ang lupa
sahod na nakabubuhay sa mga manggagawa
wealth tax sa mga bilyonaryo ay marapat lang nga
tapyasin ang yaman nila't makatulong sa madla

dapat ding i-repeal na ang Rice Tariffication Law
murang bigas, kita ng magsasaka'y masiguro
i-repeal din ang mapangyurak na Anti-Terror Law
at matiyak na karapatan ay nirerespeto

fossil-fuel phase out with just transition ay gagawin
upang krisis sa klima't kalikasan ay pigilin
upang magmura ang kuryenteng ginagamit natin
renewable energy, tulad ng solar, gamitin

ang SOGIE protection bill ay dapat maisabatas
gawing legal ang diborsyo sa bansang Pilipinas
idekriminalisa ang aborsyon, isabatas
ayusin din ang mga batas na kayraming butas

itigil ng limang taon ang pagbabayad-utang
upang gamitin ang pondo sa kagalingang bayan
Automatic Appropriation Law, i-repeal naman
mag-impose ng wealth tax sa limangdaang mayayaman

tuluyan nang i-repeal ang Oil Deregulation Law
gobyerno na ang magtakda ng presyo ng petrolyo
pagbawal sa dinastiya'y gawan ng enabling law
sa korte, appointing power alisin sa pangulo

ibalik, sadyang kahulugan ng party-list system
at bilang nito sa Kongreso'y dapat paramihin
pagkapantay ng kasarian ay palaganapin
magpatupad ng proce control sa presyo ng pagkain

ah, kayraming dapat gawin upang sistemang bulok
ng naghaharing uri't kapitalismo'y mauk-ok
ayon sa isang awit, dukha'y ilagay sa tuktok
subukan ang manggagawa't bayan ay di malugmok

- gregoriovbituinjr.
04.27.2022

* Unang nalathala sa aklat na 101 Red Poetry para kina Ka Leody, Walden, at sa kanilang line-up, mp. 96-97