Samahang Engels at Kalikasan

SAMAHANG ENGELS AT KALIKASAN

nais kong magtatag ng pangkalikasang samahan

na Dialectics of Nature ni Engels ang batayan

papangalanang Samahang Engels at Kalikasan

na tututok sa mga isyu ng kapaligiran

pag-aaralang mabuti ang kanyang buong akda

at isasalin ko rin ito sa sariling wika

upang ito'y madaling maunawaan ng madla

na dagdag sa habangbuhay kong misyon at adhika

mag-organisa pa lang ng samahan ay mahirap

ngunit dapat simulan nang maabot ang pangarap

ngunit dapat magturo't mga dukha'y makausap

at mga aral ni Engels ay maipalaganap

sa Earth Day at World Environment Day, kami'y sasama

sa mga pagkilos para rito'y makikiisa

at itataguyod ang aral ni Engels sa masa

baka makatulong din sa pagbago ng sistema

Dialectics of Nature ni Engels ay gawing gabay

ng bagong samahang may layon at adhikang lantay

sa panahon niya'y di ito nalathalang tunay

kundi ilang taon nang malaon na siyang patay

dapat kumilos upang magtagumpay sa layunin

dagdag pa'y susulat ng pahayag at lathalain

magpapatatak ng tshirt na aming susuutin

ah, Dialectics of Nature ay iyo ring aralin

- gregoriovbituinjr.

05.30.2021

Pagtatanim ng bell pepper o siling lara

PAGTATANIM NG BELL PEPPER O SILING LARA

itinanim ko ng hapon ang buto ng siling lara

o bell pepper habang ito'y akin nang iginisa

ang ginawa kong paso'y boteng plastik na nakita

pagkat wala nang laman, kaysa naman ibasura

sa samahang makakalikasan ako natuto

upang basurang di nabubulok ay maresiklo

gamit din sa ekobrik at yosibrik kong proyekto

bilang tulong sa kalikasan at sa kapwa tao

may natira pang lupa sa nakaraang pagtanim

sa mga paso, sa libreng panahon ay gawain

sa umaga't gabi'y laging dinidiligan man din

upang balang araw tayo rin ay may aanihin

dahil sa pandemya'y naging magsasaka sa lungsod

pagtatanim ng gulay sa paso'y tinataguyod

halina't mag-urban farming pagkat nakalulugod

may mapipitas ka pag namunga ang iyong pagod

- gregoriovbituinjr.05.27.2021

Ginisang bell pepper o siling lara sa hapunan

GINISANG BELL PEPPER O SILING LARA SA HAPUNAN

ginisa ko panghapunan ang limang siling lara

habang buto nito'y itinanim ko na kanina

di naman pala maanghang ng ito'y iginisa

di maanghang para sa akin, ewan ko sa iba

maanghang naman ang siling lara pag di niluto

ramdam iyon ng dila, ako nga'y napapayuko

kumbaga tamis at anghang animo'y naghahalo

subalit nang iginisa, anghang na'y naglalaho

kaysarap ng ginisang siling lara sa hapunan

lalo na't pakiramdam ng katawan ko'y gumaan

lunas din kaya ito sa anumang karamdaman

pagkat ako'y napatula't luminaw ang isipan

nakuha kong buto nito'y agad kong itinanim

para di masayang, inipon na bago lutuin

bakasakaling balang araw ay mapatubo rin

at kung magbunga na'y tiyak tayong may aanihin

- gregoriovbituinjr.05.27.2021

Sa katapusan ng Mayo

SA KATAPUSAN NG MAYO

hoy, may patalastas nga sa botikang nabilhan ko

No Smoking, ngunit di ako naninigarilyo

hanggang aking napagtanto, paalala rin ito

na World No Tobacco Day sa katapusan ng Mayo

naranasan ko ring magyosi noong kabataan

na kasama ng barkada'y naging bisyo rin naman;

nang mapasali sa makakalikasang samahan

ay napagtanto kong pera ko sa yosi'y sayang lang

heto, kalusugan ng kapwa'y itinataguyod

di nagyoyosi, magtanim na lang kahit mapagod

bagamat upos ay tinitipon ng inyong lingkod

upang gawin ang pagyo-yosibrick, nakalulugod

marahil, ambag ko na sa lipunan ang yosibrick

upos ay ipasok at ilibing sa boteng plastik

gagawin sa hibla ng upos ay nagsasaliksik

at baka balang araw, may solusyong matititik

may ibang grupong bahala sa kampanyang No Smoking

habang inyong lingkod ay yosibrick ang adhikain

sa katapusan ng Mayo'y sama-samang isipin

at pag-usapan ang kalikasang dapat sagipin

- gregoriovbituinjr.05.27.2021

Mga boteng plastik na walang laman

MGA BOTENG PLASTIK NA WALANG LAMAN

naipon kong muli'y boteng plastik na walang laman

ito'y itatapon ko na lang ba sa basurahan?

maganda kaya itong pagtaniman ng halaman?

iresiklo ang boteng plastik, gawing paso naman

o kaya mga ito'y gamitin din sa ekobrik

dapat lang malinisan ang loob ng boteng plastik

malinis na ginupit na plastik ang isisiksik

gagawing mesa, silya, patitigasing parang brick

o kaya naman ay pagtitipunan ko ng upos

upang proyektong yosibrick ay matuloy kong lubos

baka makatulong sa kalikasan kahit kapos

upang buhay na ito'y marangal na mairaos

sa pagtatanim ay may mapipitas balang araw

upang pamilya'y di magutom sa gabing maginaw

itanim ang buto ng gulay, okra man o sitaw

o anumang gulay bago iluto o isapaw

mula sa gawa ng tao, basura'y halukipkip

kaya sa walang lamang boteng plastik ay malirip

na anumang makabubuti sa kapwa'y maisip

baka kahit munti man, kalikasan ay masagip

- gregoriovbituinjr.

Ang isdang nababalutan ng plastik

ANG ISDANG NABABALUTAN NG PLASTIK

kaytindi ng balitang nababalutan ng plastik

ang galunggong na iyon na kanilang inihibik

habang isdang yaon ang pulutan ko sa pagbarik

kinakain ko na rin kaya'y mga microplastic?

sinong may kagagawan sa ganitong nangyayari?

pag nagkasakit dahil dito'y sinong masisisi?

sisisihin mo ba'y isda't kinain nila kasi?

ang naglipanang plastik na sa laot nga'y dumami?

anong dapat nating gawin? anong mungkahi ninyo?

sa susunod na henerasyon ba'y pamana ito?

paano ang kalusugan ng ating kapwa tao?

kung hahayaan lang nating mangyari ang ganito?

pinag-uusapan talaga ang West Philippine Sea

habang sa isdang kumain ng plastik, tayo'y pipi

balita lang ba ito't magiging bulag at bingi?

o dapat tayong kumilos sa problemang sakbibi?

halina't magsama-sama at ito'y pag-usapan

at igiit natin sa maraming pamahalaan

na ating karagatan ay puno ng kaplastikan

sana namununo'y di rin plastik ang katugunan

- gregoriovbituinjr.

* litrato mula sa google

Patalastas sa isang paaralan

PATALASTAS SA ISANG PAARALAN

nakakatuwa yaong paaralan sa Navotas

dahil sa ipininta nila sa bakod sa labas

"No Smoking Area" yaong kanilang patalastas

tinukoy pa kung anong nakakasakop na batas

ang ibig sabihin, bawal doong manigarilyo

estudyante'y tinuturuan nang huwag magbisyo

salamat naman, maaga pa lang ay may ganito

upang kalusugan muna ang isiping totoo

unahin ang pag-aaral, payo sa kabataan

huwag magbisyo, isipin muna'y kinabukasan

alalahaning nagsisikap ang inyong magulang

na sa inyong pag-aaral, kayo'y iginagapang

kung iniisip n'yong yosi'y pamporma sa babae

astig ang inyong dating sa magandang binibini

baka mali kayo, mahirap magsisi sa huli

kabataan, maiging mag-aral munang mabuti

- gregoriobituinjr.

* kuha ng makatang gala nang minsang mapadaan sa Tumana sa Lungsod ng Navotas

Soneto laban sa basura

SONETO LABAN SA BASURA

Ang ating mundo'y tinadtad na ng basurang plastik

At upos na sa kanal at laot nagsusumiksik

Sa ganyan, ang inyong puso ba'y di naghihimagsik?

Hahayaan na lang ang problema't mananahimik?

Gising! at pag-usapan ang problema sa basura

Bumangon upang kapaligiran ay mapaganda

Anong nakikita ninyong solusyon sa problema?

Ah, kayrami nang batas subalit nasusunod ba?

Ako nga'y sumali sa gumagawa ng ecobrick

Kung saan sa boteng plastik ay aming sinisiksik

Ang ginupit na plastik, patitigasing parang brick

At pagdating sa upos, ginagawa ko'y yosibrick

Ikaw, anong ginagawa para sa kalikasan?

Halina't magbahaginan tayo ng kaalaman!

- gregoriovbituinjr.

Pangalagaan at ipaglaban ang kalikasan

PANGALAGAAN AT IPAGLABAN ANG KALIKASAN

tinanong ako ng isang tagapakinig minsan

paano raw kalikasan ay mapangalagaan

kung di raw naman nakikinig ang pamahalaan

maliliit lamang daw kami't di mapakikinggan

bakit? tanong ko, sila lang ba'y aasahan natin

ngunit maliliit man tayo'y baka makapuwing

kung anong nakikita nating tama'y ating gawin

sumisira sa kalikasa'y ating kalabanin

dagdag niya, mapanganib ang naiisip ninyo

lalo na't tokhang ang polisiya nitong gobyerno

terorista kayo pag bu-ang ay kinalaban n'yo

pulis at army'y nagtila kanyang hukbong pribado

ang aming tugon, gawin ang para sa kalikasan

gawin naman nila ang para sa pamahalaan

sa amin, di basura ang daigdig na tahanan

magtanim din ng puno para sa kinabukasan

naglipana kung saan-saan ang upos at plastik

sa pagmimina, buhay ng katutubo'y tumirik

nangamatay ang pananim, ang madla'y humihibik

bakit tropa ng gobyerno'y takot ang hinahasik

ang pamahalaan ba'y kampi sa kapitalista?

dahil inaakyat nila'y limpak-limpak na pera

dahil sa pagsira sa kalikasan kumikita

anong gagawin sa ganito? tutunganga lang ba?

sa maraming upos, may proyekto akong yosibrik

sa basurang plastik, may proyekto kaming ekobrik

sa laot, kinakain na ng isda'y microplastic

sa mga nangyayari, tayo lang ba'y tatahimik?

huwag hayaang maitayo ang malalaking dam

kung buhay ng kapwa ang magiging kapalit niyan

imbes pulos coal plant, tayo'y mag-renewable naman

mga ito'y pag-isipan at ating pagtulungan

- gregoriovbituinjr.

Ang solong halaman sa kanal

ANG SOLONG HALAMAN SA KANAL

kahit dukha mang nakatira sa tabi ng kanal

kung nagpapakatao't nabubuhay ng marangal

siya'y yayabong din sa gitna man ng mga hangal

at ang dukhang iyon ay baka ituring pang banal

saan mo dadalhin ang kayamanang inaari

kung sa iyong kapwa'y di naman ibinabahagi

di naman sila nagsikap, ang iyong pagsusuri

kasalanan naman nila kung sila'y mapalungi

kayang mabuhay ng halaman sa kanal na iyon

sapagkat nagpunyagi ang binhing napadpad doon

tubig, hangin, kalikasan ang sa kanya'y tumulong

sarili'y di pinabayaan, nagsikap, umusbong

marahil, siya'y tulad kong mag-isa sa pagkatha

o ako'y tulad niyang mag-isang sumasalunga

sa agos ng lipunang kayraming nagdaralita

subalit naaalpasan ang hirap, dusa't luha

ah, solo man akong halamang umusbong sa lungsod

ngunit di ako mananatiling tagapanood

may pakialam sa isyu ng lipunan, di tuod

na kasangga ng magsasaka't manggagawang pagod

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa kanyang nadaanan

Sa bundok na iyon

SA BUNDOK NA IYON

kaytalim ng pangungusap na naroong narinig

na sa buong katauhan ko'y nakapanginginig

kumbaga sa pagkain ay sadyang nakabibikig

sa puso'y tumusok ang sinabing nakatutulig

nararanasan din natin sa buhay ang karimlan

subalit dapat magpakatatag at manindigan

sa kapwa'y gawin ang tama't talagang kabutihan

daratal din ang umagang buong kaliwanagan

kung isa lamang akong lawin, nais kong lumipad

upang iba't ibang panig ng bansa'y magalugad

upang makipag-usap sa kapareho ng hangad

upang pagbabagong asam sa masa'y mailahad

kung isa lamang akong nilalang na naging bundok

tulad ng nasa alamat o kwentong bayang arok

hahayaang masisipag ay marating ang tuktok

habang naghahangad palitan ang sistemang bulok

kung isa akong bagani sa mga kwento't tula

pinamumunuan ay mga bunying mandirigma

itatayo ko'y lipunang malaya't maginhawa

kung saan walang inggitan, alitan, dusa't luha

kung sa isang liblib na pook, ako'y pulitiko

mamamayan ko'y di basahan at ako'y di trapo

ang serbisyo'y serbisyo, di dapat gawing negosyo

tunay na pamamahala'y pagsisilbi sa tao

nasa kabundukan man, hangad ay kapayapaan

payapang puso't diwa, di lamang katahimikan

na madarama sa isang makataong lipunan

oo, sadyang pagpapakatao'y kahalagahan

- gregoriovbituinjr.

* litrato mula sa google

Halina't magtanim

HALINA'T MAGTANIM

halina't magtanim, maging magsasaka sa lungsod

urban farming ay sama-sama nating itaguyod

paghandaan na natin kung ano man ang mangyari

na may mapipitas na pagkain sa tabi-tabi

walang malaking lupa, di tulad sa lalawigan

ngunit may mga pasong maaari mong pagtamnan

lalo na't may pandemya, aralin ang pagtatanim

upang di magutom, maiwasan ang paninimdim

tipunin ang walang lamang delata't boteng plastik

lagyan ito ng lupa at mga binhi'y ihasik

magtanim ng gulay, ibaon ang binhi ng okra, 

sili, munggo, sanga ng alugbati, kalabasa

magtanim tayo ng talbos ng mustasa't sayote

at walang masamang magtanim tayo ng kamote

di dahil walang ayuda'y sa gutom magtitiis

kumilos ka't magtanim ng gulay mong ninanais

alagaang mabuti ang anumang itinanim

laging diligan, balang araw ay mamumunga rin

upang pamilya'y di magutom, may maaasahan

may mapipitas na gulay kung kinakailangan

- gregoriovbituinjr.

Si Miss Peru hinggil sa climate change

SI MISS PERU HINGGIL SA CLIMATE CHANGE

mabuhay ka, Miss Peru, sa iyong magandang tugon

doon sa Miss Universe, sa question and answer portion

hinggil sa climate change, tayo'y kolektibong umaksyon

magtulungan tayo't sagipin ang planeta ngayon

tunay kang inspirasyon para sa kinabukasan

ng mga sunod na henerasyon ng kabataan

dapat din nating pag-isipan ang kanyang tinuran

lalo na't tayo'y may kolektibong pananagutan

upang sama-samang kumilos at magkapitbisig

nang masagip ang nag-iisang tahanang daigdig

mga sumisira ng kalikasan ay mausig

at maparinig ang nagkakaisa nating tinig 

huwag hayaang dahil sa climate change ay malusaw

ng unti-unti ang mundong ayaw nating magunaw

kay Miss Peru, kami'y nakikiisa sa pananaw

magtulong upang magandang daigdig ay matanaw

- gregoriovbituinjr.

- litrato at sinabi ni Miss Peru ay mula sa google

Ang solong halaman sa bangketa

ANG SOLONG HALAMAN SA BANGKETA

nag-iisa man ang tanim sa gilid ng bangketa

tumutubo't nabubuhay sa kanyang pag-iisa

pananaw din niyang habang may buhay, may pag-asa

baka siya'y binhing bumaon sa lupang kayganda

patunay na kahit nag-iisa'y may magagawa

basta't malinaw ang paninindigan at adhika

basta't marunong makipagkapwa-tao sa madla

basta't makabuti sa marami ang ginagawa

kaya kung sakaling nag-iisa'y huwag malungkot

tulad ng halaman sa bangketang hindi natakot

sakaling mamunga't may pakinabang itong dulot

mag-isa man, buhay ay may katuturang naabot

maraming salamat sa mag-isang halamang iyon

pagkat sa tulad ko, siya'y nagsilbing inspirasyon

lalo't hinarap ang samutsaring problema't hamon

na nalutas din namang anong galing nang maglaon

- gregoriovbituinjr.

* litratong luha ng makatang gala habang naglalakad kung saan-saan

Paggawa ng titisan o ashtray

PAGGAWA NG TITISAN O ASHTRAY

ginawa kong titisan ang walang lamang delata

muli, titisan para sa nagyoyosi tuwina

upang upos ng yosi'y di basta maibasura

kundi maipon para sa yosibrik kong programa

tipunin ang upos upang di mapunta sa dagat

alam ni misis, sa tungkuling ito, ako'y tapat

sa pangangalaga ng kalikasan ay magmulat

na dapat may gawin sa upos na kakalat-kalat

kaya walang lamang delata'y ginawang titisan

sa mga opisina'y ipamahaging tuluyan

tipunin ang mga upos sa gagawing imbakan

kung sa hibla ng upos, walang magawang anuman

naisip ko sanang may magawa sa bawat hibla

ng upos ng yosi, may imbensyong magagawa ba?

katulad ng lubid mula sa hibla ng abaka

katulad din ng barong mula sa hibla ng pinya

tulong na sa kalikasan ang proyektong yosibrik

na parang paraan din ng paggawa ng ekobrik

upos ay ikulong unti-unti sa boteng plastik

kaysa mapunta sa dagat, mga isda'y hihibik

iwasang maging microplastic ang plastik sa laot

pati mga upos na sadyang kakila-kilabot

munti mang gawa sa higanteng adhika'y maabot

upang kalikasan ay di maging kalungkot-lungkot

- gregoriovbituinjr.

Potasyum para sa halamang tanim

POTASYUM PARA SA HALAMANG TANIM

minsan, masarap ding magsaging matapos kumain

lalo na't saging ay potasyum, pampalakas na rin

subalit huwag ibasura ang balat ng saging

kundi ihalo sa lupa kasama ng pananim

sapagkat kahit balat ng saging ay may potasyum

na pampalusog din sa mga tinanim mo doon

pareho kayong panalo, parehong may potasyum

nabusog ka na sa saging, pati tanim mong iyon

magtanim sa paso, maging magsasaka sa lungsod

kamatis, sili, munggo, iba pa't nakalulugod

balat ng latundan at saba animo'y alulod

habang tanim mo'y dinidiligan ng sunod-sunod

sa umaga't dapithapon magdilig ng halaman

at potasyum ng saging sa lupa'y bababa naman

tanim mo'y huwag lang sa tanghaling tapat diligan

upang sa tubig ay di agad iyon matuyuan

potasyum ay kailangan, pampatibay ng buto

kumain ng saging kahit minsan sa isang linggo

subalit huwag basta itapon ang balat nito

kundi gawin mong potasyum sa mga pananim mo

- gregoriovbituinjr.

Ang nais kong iulam

ANG NAIS KONG IULAM

kasama rin ba kita sa aking paninindigan

at prinsipyong isinasabuhay kong kainaman

tulad ng isinasaad sa aking kasuotan

sabi: "I am a vegetarian and a budgetarian."

sadyang iniwasan ko na ang pagkain ng karne

pinili kong buhay tulad sa bayang nagsisilbi

halina't magtanim tayo ng gulay, magparami

upang balang araw may mapipitas tayo, pare

lumaki akong hinahanap ko'y isdang galunggong

na sinasawsaw ko sa kalamunding at bagoong

habang binibili ko sa palengke'y okra't talong

talbos ng kamote, habang sinasangag ang tutong

ang tanong ko lamang: mahilig ka rin ba sa laman

ng baboy, manok, baka, kambing, o katulad niyan

sakali bang makasama mo ako'y igagalang

ang aking tindig kung ano ang nais kong iulam

maraming salamat kung ako'y naunawaan mo

sakali mang di mo ako samahan sa prinsipyo

talbos na sapaw sa kanin, sitaw na inadobo

nilagang okra, ah, ayos na ako sa ganito

- gregoriovbituinjr.

Banta ng init

BANTA NG INIT

ingat po kayo, mga kapatid at kababayan

tiyaking may dala laging tubig sa kainitan

at kung maglalakad sa init ay magpayong naman

tiyaking alagaang lagi ang inyong katawan

init ng panahon ay nadarama nating sadya

na maaaring maging dahilan ng panghihina

may banta ng heat istrok, ayon sa mga balita

mataas na temperatura'y layuan mong kusa

huwag basta lumabas, baka kutis mo'y mangitim

lalo't tirik ang araw, baka madama'y panimdim

ah, mahirap maglakad ng walang punong malilim

lalo't nasa lungsod na init na ang nasisimsim

nilalagnat na ang mundo, kay-init ng panahon

nakakapangamba kung basta lang maglilimayon

pag-ingatan ang katawan at maging mahinahon

upang makapag-isip mabuti sa bawat hamon

- gregoriovbituinjr.

Huwag magkalat

HUWAG MAGKALAT

nagkalat ang upos at plastik sa mga lansangan

mga di na magawang itapon sa basurahan

pagkat samutsaring putakti ang nasa isipan

kaya napabayaan ang daigdig na tahanan

di ba nakagagalit na noong tayo'y bata pa

tinuruan na saan itatapon ang basura

subalit nang tayo'y magsilaki't nagkaasawa

inaral na'y balewala, basura'y naglipana

anong dapat gawin, mula ibaba hanggang tuktok

ihiwalay ang nabubulok sa di nabubulok

sa karagatan, basura'y itigil nang isuksok

daigdig ay di basurahan, huwag maging bugok

disiplina nga lang ba ito o pagbalewala

sa kapaligiran ng mga matatanda't bata

paanong malinis na daigdig ay maunawa

ay sa tahanan naman talaga nagsisimula

ayaw nating maging basurahan ang bansa natin

ng bansang Canada, Korea't iba pang bansa rin

sila'y ating ipinrotesta't nais pang sipain

kahiya-hiya kaya bansa'y atin ding linisin

di basurahan ang daigdig na ating tahanan 

ang tahanan at kalikasan ay di basurahan

at di rin basurahan ang ating kapaligiran

mga prinsipyong gabay at gawing paninindigan

- gregoriovbituinjr.

Di pa matatapos ang paggawa ng ekobrik

DI PA MATATAPOS ANG PAGGAWA NG EKOBRIK

muling nakatipon ng mga ginupit na plastik

sa panahon ng pandemya'y di nagpatumpik-tumpik

kaysa walang ginagawa't mata'y biglang tumirik

mabuting magpatuloy sa paggawa ng ekobrik

napupuno na kasi ng plastik ang karagatan

ang buong daigdig na'y ginagawang basurahan

sa laot, upos, plastik at basura'y naglutangan

ito ba ang pamana natin sa kinabukasan?

nag-eekobrik sa ibang bansa'y marami na rin

nauunawaan din nila anong suliranin

batid na lugmok na sa plastik ang daigdig natin

kaya ito, mga plastik ay gugupit-gupitin

plastik ay isusuksok sa loob ng boteng plastik

magpasok ng magpasok at magsiksik ng magsiksik

hanggang sa pag pinindot mo'y kaytigas nang parang brick

gawing lamesa't upuan ang nagawang ekobrik

nag-aambag nang pilit munti man ang ginagawa

bakasakaling sa kalikasan ay mangalaga

sa pamamagitan ng pag-eekobrik ng kusa

pagkat mundong ginawang basura'y kasumpa-sumpa

- gregoriovbituinjr.

Tayo ang kalikasan

TAYO ANG KALIKASAN

"Tayo ang kalikasan" sa tarpolin ay pamagat

ng tulang naroon, sa pitong taludtod nasulat

talab sa puso't diwa ang mensaheng nadalumat

tayo raw ang kalikasan ang isinisiwalat

gawin ang marapat, isa lang ang ating daigdig

sa pangangalaga nito, tayo'y magkapitbisig

mga sumisira nito'y dapat nating mausig

at kung kinakailangan, sila'y ating malupig

pasasalamat sa makabagbag-damdaming tula

kaya sa tarpoling ito'y nag-selfie ang makata

salamat sa mensahe at kayraming natutuwa

dahil sa prinsipyado't makatuturang adhika

salamat sa makatang kumatha ng tulang iyon 

kung sino man siya'y isa iyong pagkakataon

upang madla'y magsikilos, magkaisa't bumangon

upang tahanang daigdig ay saklolohan ngayon

- gregoriovbituinjr.

* selfie sa aktibidad ng mga grupong makakalikasan sa QC Memorial Circle bandang 2017 o kaya'y 2018

Pagninilay sa iba't ibang yugto

PAGNINILAY SA IBA'T IBANG YUGTO

lumalatay sa binti ang dinulot ng delubyo

di dapat maglakad sa baha matapos ang bagyo

lalo na't lestospirosis ay tiyak kalaban mo

at paano pa kaya kung may rayuma si lolo

magtanim ng gulay ay isang aral sa pandemya

upang may mapipitas balang araw ang pamilya

magtanim ng puno kahit matagal pang mamunga

kahit tagalungsod ay mag-urban farming tuwina

nakababahala ang mga basura sa dagat

mga plastik, upos at face mask na yaong nagkalat

tao nga ba ang dahilan, ang budhi'y nanunumbat

laot na'y basurahan, sa dibdib mo ba'y mabigat

kabundukan at kagubatan ay nakakalbo na

dahil sa ilegal na pagtotroso't pagmimina

dito'y limpak ang tubo ng mga kapitalista

balewala lang kung kalikasan ay masira na

may Earth Day sa Abril, National Bird Day sa Enero

World Forestry Day at World Water Day naman sa Marso

may World Environment Day at World Oceans Day sa Hunyo

at World No Tobacco Day sa huling araw ng Mayo

may World Ozone Day at Green Consumers Day sa Setyembre

may World Habitat Day at World Wildlife Week sa Oktubre

aba'y may America Recycles Day sa Nobyembre

World Soil Day, International Mountain Day sa Disyembre 

maraming araw palang para sa kapaligiran

mga paalalang magsikilos ang taumbayan

at huwag balewalain si Inang Kalikasan

dahil iisa lang ang daigdig nating tahanan

personal kong ambag ang maggupit-gupit ng plastik

isiksik sa boteng plastik upang gawing ekobrik

tinanganan kong tungkuling walang patumpik-tumpik

na pati upos ng yosi'y ginagawang yosibrik

tara, pakinggan natin yaong lagaslas ng batis

masdan din ang batis, di ba't kayganda kung malinis

pag kalikasa'y sinira, iyo bang matitiis

o tutunganga ka lang kahit may nagmamalabis

- gregoriovbituinjr.

Salamisim sa iba't ibang tagpo

SALAMISIM SA IBA'T IBANG TAGPO

tulad ng kagutumang sadyang di kayang tiisin

yaong pagtahak sa masalimuot na landasin

"matter over mind" talaga kung iyong iisipin

ang anumang nangyayari sa buhay-buhay natin

kaya habang ginagawa ang akda sa tiklado

at inaayos ng matino ang letra't numero

nagsalimbayan sa isip ang mga panlulumo

habang sa pandemya'y kayraming nagsasakripisyo

katuwang ko sa problema ang kapwa maralita

kasangga sa pakikibaka'y mga manggagawa

lakad ng lakad kung saan-saan ang maglulupa

at lipunang makatao'y aming inaadhika

paminsan-minsan ay naggugupit-gupit ng plastik

upang isiksik ang mga ito sa boteng plastik

mahalagang tungkulin na itong pageekobrik

habang upos naman ang tinitipon sa yosibrik

minsan, kinakayod ang niyog upang magbukayo

habang nakikipaghuntahan pa rin kay tukayo

iwinawasto ang mga kaisipang baligho

na alak, babae't sugal ang sinasambang luho

nang anak niya'y pinaslang ay dama ko ang inang

habang luha niya'y umaagos nang walang patlang

di matingkala ang pinsalang likha sa pinaslang

lalo't sanhi'y balighong utos ng ama ng tokhang

ipinaglalaban man ang panlipunang hustisya

prinsipyo'y di isusuko ng mga aktibista

lalo't lipunang makatao ang adhika nila

na siya ring isusulat ng makata tuwina

- gregoriovbituinjr.

World No Tobacco Day ang huling araw ng Mayo

WORLD NO TOBACCO DAY ANG HULING ARAW NG MAYO

World No Tobacco Day pala'y huling araw ng Mayo

at sa gawaing pagyoyosibrik ay naririto

United Nations umano ang may pakana nito

upang marami'y tumigil na sa pananabako

pagkat tayo'y may karapatan daw sa kalusugan

at malusog na pamumuhay sa sandaigdigan

upang pangalagaan din daw ang kinabukasan

ng mga susunod pang salinlahi't kabataan

ang World Health Assembly'y nagpasa ng resolusyon

upang maiguhit ang pandaigdigang atensyon

sa pagkamatay at sakit na nangyayari noon

dulot ng tabako't paninigarilyo ng milyon

at huling araw ng Mayo'y kanilang itinakda

bilang World No Tobacco Day, pinaalam sa madla

ngunit kayraming kumpanyang ito ang ginagawa

kung ipasara'y walang trabaho ang manggagawa

ang tabako't sigarilyo'y parehong hinihitit

may epekto sa katawan, yosi man ay maliit

tindi ng epekto sa baga'y  nagdulot ng sakit

basurang upos nama'y iniintindi kong pilit

gayunman, sang-ayon ako sa konseptong kayganda

tinutukan ko naman ay upos na naglipana

pagyoyosibrik ko'y pagbabakasakali muna

baka sa mga upos ng yosi'y may magawa pa

- gregoriovbituinjr.

* ayon sa World Health Organization: 

"In 1987, the World Health Assembly passed Resolution WHA40.38, calling for 7 April 1988 to be "a world no-smoking day. In 1988, Resolution WHA42.19 was passed, calling for the celebration of World No Tobacco Day, every year on 31 May."

Ang magtanim ng puno

ANG MAGTANIM NG PUNO

sinabi noon ng isang polimatong Bengali

at makatang nagngangalang Rabindranath Tagore

ang magtanim ng puno, mag-alaga't magpalaki

kahit sa lilim nito'y di sumilong o tumabi

ay nauunawaan na ang buhay na sakbibi

sa sinabi ako'y nagpapasalamat ngang sadya

bilang napaisip at talagang napatingala

dapat na akong magtanim ng puno't magsimula

pagtatanim ko sa paso'y ngayon ko naunawa

na sa kalikasan at sa kapwa'y may magagawa

halina't magtanim ng puno upang mga ibon

ay may matatahanan kung saan sila hahapon

mga ibong malaya, sa hawla'y di ikukulong

at mga tao'y sa lilim ng puno magkakanlong

pipitas ng bunga nito nang maibsan ang gutom

- gregoriovbituinjr.

* litrato mula sa google

Ginisang wombok

GINISANG WOMBOK

kaysarap ng inulam kong wombok o petsay Baguio

na sa isang sibuyas at bawang ay ginisa ko

pang-almusal, pananghalian, hapunan na ito

kahit isang wombok lang, pangmaramihang totoo

dito'y pumilas lang ako ng nasa sampung dahon

makapal pa ang wombok, pangsanlinggo yata iyon

tantya ko'y higit limampung dahon pa ang naroon

tamang pang-ulam para sa maraming nagugutom

kung dahon ng petsay sa Maynila'y pito o walo

baka ang sangkilong wombok ay animnapu't tatlo

kaya laking pasalamat ko sa wombok na ito

pagkat ilang araw din itong pagkain, panalo!

nagsaliksik ako hinggil sa wombok at maarok

ang iba pang uri ng petsay na dito'y kalahok

sa U.P. Diksiyunaryong Filipino'y walang wombok

idagdag ito sa diksyunaryo'y aking paghimok

tara, ang niluto kong ginisang wombok ay tikman

ako'y sabayan na rin ninyo sa pananghalian

tiyak madarama ninyo'y di lamang kabusugan

kundi masasarapan pa kayo't masisiyahan

- gregoriovbituinjr.

05.05.2021

Face mask sa ilalim ng dagat

FACE MASK SA ILALIM NG DAGAT

bukod sa upos ng yosi't plastik sa karagatan

pati mga binasurang face mask na'y naririyan

bakit ba karagatan ay ginawang basurahan

paano ito nangyari't sinong may kagagawan

dapat may patakaran kung saan lang itatapon

ang mga face mask at face shield pag binasura iyon

kawawa pati mga isdang face mask ay nilalamon

na ayon sa ulat, nahahalo sa lumot iyon

lalo't nagiging microplastic ang mga basura

sa dagat, na sa liit ay di natin nakikita

pag kinain ng isda, tanggalin man ang bituka

at kinain natin ang isda, aba'y paano na

kaya pagtatapon ng face mask ay dapat isipin

subalit may balita noong di dapat gayahin

nilagay daw sa unan ang face mask na binenta rin

sa murang halaga subalit ito'y mali't krimen

dapat magkaroon ng batas ang pamahalaan

kung anong tamang gawin sa mga face mask na iyan

o gumawa ng inisyatiba ang taumbayan

nang face mask ay di maging basura sa karagatan

- gregoriovbituinjr.

Sa lilim ng puno

SA LILIM NG PUNO

matapos dumalo sa programang pangkalikasan

ay namasyal naman ang magsing-irog sa liwasan

mapuno, mahangin, kaysarap ng pananghalian

habang kung anu-ano lang ang napapag-usapan

nagyaya lang si misis na doon kami'y dumalo

pagkat isang ninang namin ang nagsalita rito

Earth Day iyon, tatlong taon na iyon, ang tanda ko

nakinig kami't maraming napag-aralang bago

kapwa suot ay lunting tshirt na may sinasabi

sa kanya'y kay Pope Francis, may-akda ng Laudato Si

akin naman ay panawagan ng Save Sierra Madre

nangangahulugang sa mundo, kami'y magsisilbi

kaysarap ng aming pahinga sa lilim ng puno

na pinag-usapan ay punong-puno ng pagsuyo

- gregoriovbituinjr.

* ang litrato'y selfie ni misis noong Earth Day 2018 sa Ninoy Aquino Wildlife sa Lungsod Quezon

Isa pang tula sa Earth Day 2021

ISA PANG TULA SA EARTH DAY 2021

"I am an ecobricker and a yosibricker," oo

iyan nga ang napili kong itatak sa tshirt ko

upang sabihing halina't gumawa tayo nito

nang kalikasan ay mapangalagaang totoo

kasama ko si misis sa paggawa ng ecobrick

kung saan aming ginugupit ang naipong plastik

sa boteng plastik nga'y talaga namang sinisiksik

upang sa kalaunan ay patigasing parang brick

saka nagawang ecobrick ay pagdidikitin pa

upang gawing istruktura tulad ng munting silya

at pagpatung-patungin ito nang maging lamesa

dapat talagang matigas nang makatayo sila

ginagawa ko rin ang yosibrik mula sa upos

bilang kampanyang basura itong dapat maubos

mga hibla nito'y anong produktong matatapos

oo, gawing produkto upang kumita ang kapos

at kung may pagkakataon ka'y iyong unawain

ang aming ginagawang ito't pag-aralan mo rin

nang ecobrick at yosibrick ay ating paramihin

mabawasan ang mga basura ang misyon natin

- gregoriovbituinjr.

Ngayong Earth Day 2021

NGAYONG EARTH DAY 2021

Earth Day ay nagpapaalala

ng tahanan nating daigdig

ito'y alagaang tuwina

punuin natin ng pag-ibig

walang coal plants na sumisira

sa atmospera nitong mundo

walang polusyong lumulubha

at sa baga'y umaapekto

nagkalat na ang mga plastik

dagat ay puno na ng upos

mag-ekobrik at magyosibrik

bakasakaling makaraos

bawal na basura'y masunog

baka hininga'y di tumagal

kalikasan na'y nabubugbog

anong nakita nating aral?

alagaan ang kalikasan

at tanging tahanang daigdig

mga sumisira'y labanan

at dapat lang namang mausig

- gregoriovbituinjr.

04.22.21

Kaunting tulong para sa kalikasan

KAUNTING TULONG PARA SA KALIKASAN

patuloy pa rin akong gumagawa ng ekobrik

na sa mga patay na oras ay nakasasabik

gupit ng gupit ng plastik ng walang tumpik-tumpik

upang tulungan ang kalikasan sa kanyang hibik

paulit-ulit ko mang sabihing naglipana

ang plastik na basura sa laot, bahay, kalsada

ngunit tila binabalewala ito ng iba

katwiran nga'y may trak na tagahakot ng basura

bukod sa paglikha ng ekobrik, may yosibrik din

na pawang upos ng yosi naman ang titipunin

at ipapasok sa boteng plastik, isa-isahin

ah, nakakadiri naman daw ang aking gawain

ngunit nais kong may maitulong sa kalikasan

ekobrik at yosibrik ang aking pamamaraan

ayokong malunod sa upos ang ating karagatan

ayokong maging basurahan ang mga lansangan

gawing mesa't upuan ang magagawang ekobrik

pag-isipan kung anong magagawa sa yosibrik

mahalaga'y matipon ang ating mga siniksik

baka naman may makita pang solusyon sa plastik

kaunting tulong lang naman ang aking ginagawa

kaya sana layuning ito'y iyong maunawa

kung tutulungan mo ako'y huwag ngawa ng ngawa

kung nais mong tumulong, halina't gawa ng gawa

- gregoriovbituinjr.

Ang polusyon

ANG POLUSYON

nakatalungko sa sulok

ang makatang tila lugmok

dahil nakasusulasok

na ang naglipanang usok

nakakasuyang polusyon

ay isang malaking hamon

anong dapat na solusyon

upang mawala paglaon

sadyang nakakatulala

ang usok na sumisira

sa mga baga ng madla

ang magagawa ba'y wala

huwag nating isantabi

ngunit isiping maigi

kung anong makabubuti

sa mundong sinasalbahe

tambutso'y laging linisin

mga coal plants ay alisin

dapat luminis ang hangin

na ating dapat langhapin

sa baga'y nakasisikip

ang polusyong di malirip

sana, mundo pa'y masagip

ikaw, anong nasa isip?

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala habang naglalakad kung saan-saan

Ilang aklat sa kalikasan

ILANG AKLAT SA KALIKASAN

ilang aklat sa kalikasan

ang naroroon sa harapan

sana'y makabili rin naman

panlagay sa inyong aklatan

babasahing mahahalaga

sa kinabukasan ng masa

na mundo'y alagaan sana

ah, collectors' item talaga

bakit aalagaan natin

ang daigdig na tahanan din

ninyo at ng lahat sa atin

sa mga bata'y pamana rin

magandang basahin mo naman

Philippine Native Trees 1O1

upang inyo namang malaman

katutubong puno ng bayan

halina't magbasa ng aklat

na sadyang nakapagmumulat

may misyon kang madadalumat

na mundo'y alagaang sukat

- gregoriovbituinjr.

Di ko madalumat ang talinghaga

DI KO MADALUMAT ANG TALINGHAGA

di ko madalumat ang talinghaga

narinig ngunit di ko maunawa

kaya naroong napapatunganga

tila may panganib na nakaamba

may malaking unos bang paparating

bakit gitara'y di tumataginting

barya sa tibuyo'y kumakalansing

bakit nauso muli ang balimbing

maraming haka-hakang malalabnaw

mag-ingat sa dengge't maraming langaw

nagdidilim kahit araw na araw

titigan daw ang buwan, may lilitaw

may sinabi ang matandang makata

nang makahuntahan niya ang mada

bakit mga bulok ay nanariwa

bakit walang muwang ang bumulagta

isang balimbing ang nagtalumpati

partido raw nila ang magwawagi

ngingiti-ngiti lang ang mga pari

tila mga prayleng handang maghari

naglabasan muli ang mga ahas

tanda na bang uulan ng malakas

o muling maghahari ang marahas

na turing sa mamamayan ay ungas

ang talinghaga'y di ko maunawa

subalit sugat ay nananariwa

ngunit maghanda't parating ang sigwa

may pag-asa, huhupa rin ang baha

- gregoriovbituinjr.

Sagipin si Inang Kalikasan

SAGIPIN SI INANG KALIKASAN

naaalala ko ang tamis ng pag-iibigan

ng kabalyero at ng diwata ng kagandahan

animo'y asukal ang kanilang pagtitinginan

lalo't kanilang puso'y tigib ng kabayanihan

nais nilang si Inang Kalikasan ay masagip

mula sa kagagawan ng tao, di na malirip

pulos plastik at upos ang basurang halukipkip

tila magandang daigdig ay isang panaginip

kaya nagpasya ang dalawa, mula sa pag-ibig

tungo sa pangangalaga ng nagisnang daigdig

bawat isa'y dapat magtulungan at kapitbisig

mga nagdumi sa paligid ay dapat mausig

magandang daigdig ay kanilang tinataguyod

habang basura't upos sa aplaya'y inaanod

dapat kumilos, baguhin ang sistemang pilantod

bago pa sa laksang basura tao'y mangalunod

- gregoriovbituinjr.

Sa dibdib ng kagubatan

SA DIBDIB NG KAGUBATAN

nasa dibdib ng kagubatan ang kapayapaan

at ginhawang hinahanap-hanap ng mamamayan

subalit di ka magugutom, magsipag ka lamang

matatalisod mo lamang ang laksang gugulayin

sa mga puno'y may mga bunga pang makakain

subalit mag-ingat sa kumunoy na tatahakin

nagkalat din sa kagubatan ang mga ilahas

na hayop na binebenta ng mga talipandas

subalit kung magpabaya tayo, di sila ligtas

gubat para kay Florante'y madawag at mapanglaw

nang makatakas sa nambihag at doon naligaw

subalit nasagip ni Laura mula sa halimaw

tangi mong ambag ay alagaan ang kalikasan

ang mamumutol ng puno'y huwag mong hahayaan

subalit mag-ingat ka't baka ikaw ang balikan

halina't magtanim ng puno, mag-reporestasyon

upang may mapupugaran ang laksa-laksang ibon

subalit isabuhay kung ito na'y iyong misyon

- gregoriovbituinjr.

Tula sa kamatis

TULA SA KAMATIS

maraming salamat sa kamatis

bukod sa pampakinis ng kutis

at pantanggal ng umay at inis

panagip din sa gutom at amis

lalo't lockdown dahil sa pandemya

kaya sa opis lang nakatengga

paano lalamnan ang sikmura

kung sa palengke'y di makapunta

tatlong linggong lockdown ay kaybilis

mabuti na lang at may kamatis

na pinadala noon ni misis

ito'y tatlong linggong pagtitiis

nilagay sa ref kaya meron pa

sa araw-gabi'y ulam talaga

buti na lang at di nasusuka

o naumay, paulit-ulit na

minsan nga'y hilaw kong kakainin

o may kasamang toyo sa kanin

o di kaya'y bagoong o asin

o ito'y igigisa ko na rin

kaya salamat po sa kamatis

kasanggang tunay, walang kaparis

sa tatlong linggo kong pagtitiis

nasagip sa gutom, walang mintis

- gregoriovbituinjr.

Pag-iipon ng plastik upang gawing ekobrik

PAG-IIPON NG PLASTIK UPANG GAWING EKOBRIK

patuloy akong nag-iipon ng basurang plastik

di dahil ang mga binibili ko'y nakaplastik

hangga't maiiwasan, di magpapatumpik-tumpik

ngunit kayraming produktong sa plastik isiniksik

single-use plastic nga'y aking sinubukang iwasan

kaya may dalang ecobag pagpuntang pamilihan

mayroon ding bag na tela na isa ring lalagyan

ng bibilhin tulad ng gulay, tuyo't delata man

kaya hangga't kayang iwasan, iwasan ang plastik

subalit kung may plastik diyan, tayo na'y umimik

manita ng magalang, subalit di mabalasik

habang pinaplano rin ang paggawa ng ekobrik

ito'y gawaing pagbabakasakaling totoo

isiksik ang plastik sa maluluwag na espasyo

tulad ng boteng plastik kung wala nang laman ito

kung saan ginupit na plastik ay ipasok dito

isiksik ng todo rito't patigasing parang brick

huwag haluan ng anuman kundi purong plastik

maaaring gawing lamesa't silya ang ekobrik

pinagdikit na boteng plastik na talagang siksik

- gregoriovbituinjr.

Ilang babasahing pangkalikasan

ILANG BABASAHING PANGKALIKASAN

inipon ko ang ibinigay nilang babasahin

tungkol sa kalikasang dapat alagaan natin

sa mga tulad ko'y inspirasyon ito't aralin

kaya nais kong mag-ambag ng ganitong sulatin

bukod sa pagbabasa nitong mga nakasulat

ay isabuhay din natin ang anumang naungkat

at kung sang-ayon kayo sa nabasa't naurirat

halina't kumilos upang iba din ay mamulat

aralin anong dahilan ng nagbabagong klima

sa mga samahang pangkalikasa'y makiisa

kusang sumapi, kusang tumulong, kusang sumama

at itaguyod ang isang daigdig na maganda

pangarap na isang daigdig na walang polusyon

plantang coal at pagmimina'y isara na paglaon

bakit plastik at upos ay sa dagat tinatapon

bakit sa waste-to-energy ay di tayo sang-ayon

basahin ang Clean Air Act, ang Solid Waste Management Act, 

Toxic Substance, Hazardous and Nuclear Waste Control Act,

Anti-Littering, Pollution Control Law, Clear Water Act, 

bakit dapat nang tuluyang palitan ang Mining Act

inipon ko ang ibinigay nilang babasahin

tungkol sa kalikasang dapat alagaan natin

halina't ganitong sulatin ay ating namnamin

pagkat pawang may makabuluhang aral sa atin

- gregoriovbituinjr.

Patuloy ang paggawa ng ekobrik at yosibrik

PATULOY ANG PAGGAWA NG EKOBRIK AT YOSIBRIK

sa kabila ng lockdown ay patuloy ang paggawa

ng ekobrik at yosibrik kahit na walang-wala

makatulong sa kalikasan nga'y aking adhika

ito'y isa nang layuning nasa puso ko't diwa

nalulunod na sa upos ang ating karagatan

ikatlo sa pinakamarami'y upos na iyan

tambak na ang basurang tao ang may kagagawan

daigdig nating tahanan ay naging basurahan

kaya nagpasya akong huwag magpatumpik-tumpik

maggupit-gupit ng mga plastik at isisiksik

sa boteng plastik upang makagawa ng ekobrik

mga upos ng yosi naman para sa yosibrik

mga gawang sa kalikasan nakakatulong 

lalo na't nasa lockdown, panahong nakakaburyong

kung sakaling sa kolehiyo man ay nakatuntong

anong magagawa mo sa kalikasan, ang tanong

paano lulutasin ang basurang pulos upos

kabaliwan nga ba ang pageekobrik kong lubos

pagmasdan mo ang dalampasigan, kalunos-lunos

basura na'y naglulutangan, isda'y kinakapos 

mga ginagawang ito'y pagbabakasakali

na may magagawa pa upang basura'y mapawi

pagtataguyod din ng pagbabago ng ugali

upang ganda ng kalikasan ay mapanatili

- gregoriovbituinjr.

Magtipid sa tubig

MAGTIPID SA TUBIG

magtipid sa tubig, ang bilin sa akin ng guro

ngunit di ibig sabihin, huwag ka nang maligo

kundi imbes na shower, ang gamitin mo ay tabo

magtipid sa tubig, di tipirin, ito ang payo

at kung magsesepilyo naman, gumamit ng baso

ngunit huwag hayaang tulo ng tulo ang gripo

tanggalin mo muna ang tirang pagkain sa plato

baka kasi ito pa'y makabara sa lababo

pambuhos sa inidoro'y imbak na tubig ulan

planuhin ang gagawin, maglaba lang ng minsanan

huwag isa-isa ang paghugas sa kinainan

tipunin muna't isa lang ang maghuhugas niyan

pag tag-ulan na, dapat may dram o timbang panahod

na sasalo ng tubig-ulan galing sa alulod

pambuhos sa kasilyas, tubig itong nakabukod

pandilig din sa halaman at gulay sa bakod

ituro rin sa mga batang magtipid sa tubig

na mahal ang presyo nito, sa dibdib ay ligalig

paggamit ay planuhing maigi, magkapitbisig

ang mag-aaksaya nito'y dapat lamang mausig

- gregoriovbituinjr.

Kwadernong pangkalikasan 4

KWADERNONG PANGKALIKASAN 4

tubig ay huwag aksayahin

ang luntiang gubat ay damhin

lunting syudad ay pangarapin

mithing lunti sa mundo natin

salamat sa kwadernong lunti

sa panawagan nito't mithi

kalikasa'y mapanatili

na isang pagbakasakali

na marinig ng mamamayan

ang ating Inang Kalikasan

na puno ng dusa't sugatan

at dapat nating malunasan

tambak na ang basurang plastik

kaya ako'y nageekobrik

dagdag pa ang pagyoyosibrik

na tungkuling nakasasabik

ayusin ang basurang kalat

linisin sa layak ang dagat

nagkakalát sana'y malambat

habang di pa huli ang lahat

walang aayos ng ganito

kundi tayo ring mga tao

dapat nang ayusin ang mundo

at sistema'y dapat mabago

- gregoriovbituinjr.

Kwadernong pangkalikasan 3

KWADERNONG PANGKALIKASAN 3

magaling ang lumikha ng mga kwadernong iyon

mulat sila sa problema ng kalikasan ngayon

anong nangyari nang manalasa ang baha noon

anong epekto sa bayan, saan na paroroon

tatak-pangkalikasan sa kwaderno'y mapagmulat

ekolohiya'y suriin, kumilos tayong lahat

kalikasa'y alagaan, tayo'y hinihikayat

baguhin ang sistema sa mundo ang kanyang banat

tatak-pangkalikasan sa kwaderno'y mapang-usig

humihiyaw ang kalikasan, di natin marinig

kapitalismo'y mapanira, dulot ay ligalig

pagmimina, pagtrotroso, limpak na tubo'y kabig

dinggin ang tinig ng kalikasan, ang kanyang hiyaw

islogan sa kwaderno'y tila sa dibdib balaraw

mga nakasulat doon ay pawang alingawngaw

ng Inang Kalikasang ngayon ay pumapalahaw

maraming salamat, may mga ganitong kwaderno

na nagpapaalala sa mag-aaral, sa tao

na alagaan ang kalikasan, ang buong mundo

panawagang ito'y isabuhay nating totoo

- gregoriovbituinjr.

Kwadernong pangkalikasan 2

KWADERNONG PANGKALIKASAN 2

kalikasan ay alagaan natin

ito'y isang mahalagang tungkulin

na kung sa mundong ito'y dadanasin

ang kalamidad ay mabawasan din

tatak-pangkalikasan sa kwaderno

ay tagapagpaalala sa tao

na huwag magpapabaya sa mundo

kung di man, maging handa sa delubyo

kayrami nang nakaranas ng Ondoy,

ng Yolanda, na unos ang nagtaboy

sa atin sa tahanan, ay, kaluoy

dati'y may bahay ay naging palaboy

nagbabago't nagbabaga ang klima

sa pagharap dito'y handa ka na ba?

polusyon sa kalusugan ng masa

tubig na kaymahal, naaaksaya

paalala sa kwaderno'y kaygaling

na sa masa'y talagang nanggigising

islogan sa kwaderno'y ating dinggin

kalikasan ay alagaan natin

- gregoriovbituinjr.

Kwadernong pangkalikasan 1

KWADERNONG PANGKALIKASAN 1

mga kwadernong iyon ay binili ko kaagad 

sapagkat kalikasan yaong sa akin bumungad

bumunot sa bulsa, sana'y di kulang ang pambayad

pinili ko'y mga pangkalikasang sadyang hangad

bumili muna ng lima dahil kulang ang pera

sana'y di agad maubos, sana'y makabili pa

bukas pa mababalikan ang kwadernong kayganda

kinabukasan nga bumalik, binili'y anim pa

ang balak ko rito'y pangregalo sa inaanak

upang habang maaga'y mamulat sa tinatahak

alagaan ang kalikasan, bundok, ilog, lambak

upang malunasan ang sugat nitong nagnanaknak

oo, dahil sa tao, may sugat ang kalikasan

dahil paligid natin ay ating dinudumihan

dahil daigdig natin ay ginawang basurahan

dahil plastik ay naglipana na kung saan-saan

mga kwaderno'y nagtataguyod at nagmumulat

upang kalikasan ay alagaan nating sukat

upang di malunod sa mga basura sa dagat

sa lumikha ng kwaderno'y marami pong salamat

- gregoriovbituinjr.

Kalinisan

Kalinisan

doon sa lugar ko sa Maynila'y may kasabihan

"Kung hindi mo kayang linisin ang kapaligiran,

huwag mo na lang dumihan," sana'y naunawaan

ng mahilig magkalat kahit sa mismong tahanan

madaling intindihin ang payak na pangungusap

kaydaling unawain ng payak na pakiusap

sa sentido komon ay singlinaw ng puting ulap

subalit nalalabuan ang mga mapagpanggap

sa opisina man ng paggawang tinitigilan

tinitiyak naming malinis ang kapaligiran

may basurahan, walis na tambo't tingting at daspan

kung may pinagkainan ay linisin at hugasan

kung galit tayong gawing tapunan ang ating bansa

ng mga basura ng dayo, kumilos ng kusa

gawin ang dapat, pag may isyu'y dapat laging handa

upang sa sarili man lang ay di kahiya-hiya

- gregoriovbituinjr.